Zzp'ers in de zorg: wat als de nieuwe wet hen buitensluit?

Margriet Bos · 2026-10-09

### De Zelfstandigewet: een streep door de rekening voor zzp'ers in de zorg? Stel je voor: je bent verpleegkundige en al jaren met veel plezier zzp'er. Je prikt, verzorgt, luistert en bent precies daar waar de nood het hoogst is. Maar dan ligt daar plots een nieuw wetsvoorstel. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Thierry Aartsen, heeft de Zelfstandigewet gepubliceerd. En het lijkt hem onwaarschijnlijk dat verpleegkundigen kunnen voldoen aan de criteria. Tja, wat moet de zorg dan zonder al die zzp'ers? ### Waarom de criteria een probleem vormen De Zelfstandigewet moet schijnzelfstandigheid aanpakken. Op zich een nobel streven, want niemand zit te wachten op uitbuiting. Maar de eisen zijn streng. Zo moet je als zzp'er minimaal drie opdrachtgevers per jaar hebben, een uurtarief van ten minste € 40 rekenen en je niet laten aansturen door de opdrachtgever. Voor verpleegkundigen die via een bemiddelingsbureau in de zorg werken, is dat vaak een brug te ver. Ze werken juist structureel voor één of twee instellingen, tegen een tarief dat daar niet altijd bovenop zit. Gevolg: velen zouden noodgedwongen moeten stoppen als zelfstandige. > "De zorg is nog lang niet klaar met zzp'ers," zo vatte een poll onder zorgprofessionals de stemming samen. En dat is zacht uitgedrukt. ### Wat betekent dit voor de zorgsector? De zorg kampt al jaren met personeelstekorten. Zzp'ers vullen gaten op, vooral in de nachtdiensten, bij piekziekte of in krappe regio's. Als zij wegvallen, dreigen nog langere wachtlijsten en meer burn-out bij vaste medewerkers. Denk aan een verpleeghuis in Drenthe dat zonder flexibele krachten simpelweg de deuren moet sluiten. Of een thuiszorgorganisatie die geen avondzorg meer kan bieden. De gevolgen zijn niet mals. - **Toename werkdruk** voor vaste staf, met meer ziekmeldingen tot gevolg. - **Langere wachttijden** voor patiënten, van huisarts tot operatiekamer. - **Stijgende kosten** omdat instellingen noodgedwongen duurdere uitzendkrachten inhuren. Kortom, de wet lijkt bedoeld om te beschermen, maar kan in de praktijk juist schade aanrichten. ### Hoe nu verder? Er is nog tijd. Het wetsvoorstel ligt bij de Tweede Kamer en kan worden aangepast. Brancheorganisaties pleiten voor een uitzondering voor zorgberoepen, of op zijn minst soepelere regels. Tot die tijd is het verstandig om als zzp'er je administratie op orde te hebben en je contracten tegen het licht te houden. Misschien is het slim om nu al een tweede opdrachtgever te zoeken, al is het maar voor een paar uur per week. En voor opdrachtgevers: denk na over alternatieve samenwerkingsvormen, zoals een coöperatie of detachering. ### Een blik op de toekomst Of de Zelfstandigewet er komt zoals hij er nu ligt, is nog maar de vraag. Wat vaststaat, is dat de zorg niet zonder flexibele krachten kan. Zzp'ers zijn geen kostenpost, maar een onmisbare schakel. Laten we hopen dat Den Haag dat ook inziet. Tot die tijd blijft het wikken en wegen: hoe houden we de zorg overeind zonder de zelfstandigen weg te jagen? Een antwoord is er nog niet, maar stilzitten is geen optie.