Zzp'ers in de zorg: Wat als de nieuwe wet hen buitensluit?

Margriet Bos · 2026-10-09

De zorg in Nederland leunt zwaar op zzp'ers. Maar wat als een nieuw wetsvoorstel hen plots buitensluit? Minister Thierry Aartsen van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft een wetsvoorstel voor de Zelfstandigewet gepubliceerd. Hij betwijfelt of verpleegkundigen kunnen voldoen aan de criteria. Dat zet de toch al krappe zorgsector onder druk. Wat betekent dit voor jou als professional in de ouderenzorg? ### Waarom de Zelfstandigewet zorgt voor onrust Het wetsvoorstel beoogt schijnzelfstandigheid tegen te gaan. Maar de criteria zijn streng. Veel verpleegkundigen die als zzp'er werken, zouden er niet aan voldoen. Denk aan eisen rondom gezagsverhoudingen en inbedding in de organisatie. Gevolg: zij moeten in dienst treden bij een zorginstelling. Voor sommigen prima, voor anderen een flinke stap terug in vrijheid en inkomen. > "De zorg is nog lang niet klaar met zzp'ers," zo vatte een poll onlangs de stemming samen. En dat is niet zonder reden. ### De gevolgen voor de ouderenzorg In de ouderenzorg zijn zzp'ers vaak de flexibele schil. Ze vangen pieken op, vervangen zieken en ondersteunen bij complexe zorgvragen. Als zij wegvallen, ontstaan gaten in de roosters. Instellingen moeten dan noodgedwongen duurdere uitzendkrachten inhuren of zorg uitstellen. Dat raakt ouderen die thuis wonen en afhankelijk zijn van persoonlijke alarmering en dagelijkse hulp. Bovendien: veel zzp'ers kiezen juist voor het ondernemerschap vanwege de autonomie. Ze willen zelf bepalen wanneer en waar ze werken. Een verplicht dienstverband voelt voor hen als een keurslijf. Sommigen overwegen zelfs om de zorg te verlaten. Dat zou een aderlating zijn voor een sector die al kampt met personeelstekorten. ### Wat betekent dit voor jou als professional? Als je als zzp'er in de zorg werkt, zijn er een paar dingen om in de gaten te houden: - **Blijf op de hoogte van de wetgeving.** Volg de ontwikkelingen rondom de Zelfstandigewet. De criteria kunnen nog veranderen na debat in de Tweede Kamer. - **Onderzoek je eigen situatie.** Voldoe je aan de criteria? Zo niet, wat zijn je opties? Misschien kun je je contract aanpassen of samenwerken met andere zzp'ers. - **Denk na over alternatieven.** Als je niet in loondienst wilt, zijn er misschien andere manieren om je werk voort te zetten, zoals een coöperatie of detacheringsconstructie. - **Deel je stem.** Praat met collega's, vakbonden en belangenorganisaties. Hoe meer signalen uit het veld, hoe beter de politiek begrijpt wat er speelt. ### Toekomst van de zorg: samen of verdeeld? De vraag is niet of we zzp'ers nodig hebben, maar hoe we hen een plek geven binnen de kaders. De zorg is gebaat bij flexibiliteit én zekerheid. Een goed doordacht wetsvoorstel zou beide kunnen verenigen. Maar dan moet er wel geluisterd worden naar de praktijk. Want zoals de poll al aangaf: de zorg is nog lang niet klaar met zzp'ers. En andersom geldt dat net zo goed. Wat denk jij? Moet de zorg zonder zzp'ers verder kunnen, of is er een betere middenweg? Deel je gedachten en blijf vooral met elkaar in gesprek.