Zzp'ers in de zorg: Wat als de nieuwe wet hen buitensluit?

Margriet Bos · 2026-10-09

### De Zelfstandigewet: een streep door de rekening voor zzp'ers in de zorg? Stel je voor: je bent verpleegkundige en al jaren met veel plezier zzp'er. Je prikt, verzorgt, luistert en bent precies op de momenten dat het nodig is. Maar dan ligt daar opeens een nieuw wetsvoorstel van minister Thierry Aartsen van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De Zelfstandigewet. En het ziet ernaar uit dat jij als zzp'er in de zorg niet meer aan de criteria kunt voldoen. Dat is nogal wat, toch? De minister zelf geeft toe dat het onwaarschijnlijk is dat verpleegkundigen aan de eisen kunnen voldoen. Dan rijst de vraag: wat moet de zorg zonder al die zelfstandige professionals? Want laten we eerlijk zijn, zzp'ers zijn al jaren een onmisbare schakel in onze gezondheidszorg. ### Waarom de zorg niet zonder zzp'ers kan De zorg kampt met grote personeelstekorten. Flexibiliteit is essentieel om gaten in roosters op te vangen. Zzp'ers springen bij waar nodig, vaak op korte termijn. Ze werken in verpleeghuizen, thuiszorg, ziekenhuizen en de geestelijke gezondheidszorg. Zonder hen zouden veel afdelingen simpelweg niet kunnen draaien. Bovendien brengen zzp'ers vaak specialistische kennis mee. Denk aan wondverpleegkundigen, IC-verpleegkundigen of verpleegkundigen met een specifieke expertise in dementiezorg. Ze kiezen bewust voor het zzp-schap vanwege de vrijheid en de mogelijkheid om hun eigen agenda te bepalen. Iets wat steeds belangrijker wordt in een sector waar de werkdruk hoog is. ### Wat verandert er met de Zelfstandigewet? De Zelfstandigewet moet schijnzelfstandigheid aanpakken. Het idee: als je hetzelfde werk doet als een werknemer, dan hoor je ook gewoon in loondienst te zijn. Klinkt logisch, toch? Maar de praktijk is weerbarstiger. De criteria die de wet stelt, zijn streng. Zo moet een zzp'er bijvoorbeeld meerdere opdrachtgevers hebben, zelf de werkzaamheden kunnen indelen en niet structureel ingebed zijn in de organisatie. Voor veel verpleegkundigen is dat lastig. Ze werken vaak via bemiddelingsbureaus, hebben soms maar één opdrachtgever tegelijk en volgen toch de protocollen van de instelling. Daardoor voldoen ze niet aan de eisen, terwijl ze zichzelf absoluut niet als schijnzelfstandige zien. > "De zorg is nog lang niet klaar met zzp'ers," zo vatte een poll onder zorgprofessionals het onlangs samen. En dat is een understatement. ### De gevolgen voor de zorg: een nachtmerrie op komst? Als deze wet doorgaat zoals hij nu op tafel ligt, dreigen veel zzp'ers te verdwijnen. Niet omdat ze dat willen, maar omdat het simpelweg niet meer mag. De gevolgen laten zich raden: - **Grotere personeelstekorten**: er zijn al niet genoeg handen aan het bed. Zonder zzp'ers wordt dat alleen maar erger. - **Langere wachttijden**: patiënten zullen langer moeten wachten op zorg. - **Hogere kosten**: instellingen moeten noodgedwongen duurdere uitzendkrachten inhuren of overwerken stimuleren. - **Verlies van expertise**: ervaren krachten haken af en kiezen voor een ander beroep. ### Wat moet de zorg zonder zzp'ers? Misschien is het tijd voor een genuanceerdere aanpak. Een wet die schijnzelfstandigheid aanpakt, maar tegelijkertijd ruimte laat voor echte zelfstandigen. Zzp'ers die bewust kiezen voor vrijheid en flexibiliteit, zonder de zekerheden van een vast contract. Dat vraagt om maatwerk, niet om een keiharde grens. Denk aan een specifiek register voor zorg-zzp'ers, met duidelijke kwaliteitseisen. Of aan een uitzondering voor zorgberoepen, net zoals er nu al uitzonderingen bestaan voor bijvoorbeeld artsen en tandartsen. Het kan toch niet zo zijn dat we onze zorg nog verder onder druk zetten door een wet die vooral goed bedoeld is, maar in de praktijk verkeerd uitpakt? ### Tot slot De Zelfstandigewet is een complex dossier. Maar één ding is duidelijk: de zorg heeft zzp'ers hard nodig. Laten we dus samen nadenken over oplossingen die recht doen aan zowel de bescherming van werknemers als de behoefte aan flexibiliteit in de zorg. Want zonder hen wordt het een stuk stiller aan het bed. En dat kan niemand willen. *Wat is jouw ervaring met zzp'ers in de zorg? Laat het weten in de reacties.*