Zzp'ers in de zorg: wat als de nieuwe wet erdoor komt?

Margriet Bos · 2026-10-09

De zorg in Nederland leunt al jaren op zzp'ers. Denk aan gespecialiseerde verpleegkundigen die via flexibele contracten bijspringen waar personeelstekorten het nijpendst zijn. Maar nu ligt er een nieuw wetsvoorstel op tafel: de Zelfstandigewet, gepubliceerd door minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Thierry Aartsen. De vraag is simpel: kunnen verpleegkundigen nog wel aan de criteria voldoen? En wat betekent dat voor de zorg als geheel? ### Wat staat er in het wetsvoorstel? Het wetsvoorstel beoogt schijnzelfstandigheid aan te pakken. Het wil duidelijkheid scheppen over wanneer iemand echt als zelfstandige werkt en wanneer er sprake is van verkapt dienstverband. Voor veel zzp'ers in de zorg is dat geen overbodige luxe. Toch kleven er ook risico's aan. De criteria zijn streng. Zo moet een zzp'er onder meer: - Meerdere opdrachtgevers hebben (niet alleen maar één zorginstelling) - Zelf de regie voeren over werktijden en werkwijze - Investeren in eigen gereedschap en scholing - Geen gezagsverhouding hebben met de opdrachtgever Voor verpleegkundigen die via een uitzendbureau of detacheringsconstructie werken, is dat vaak al lastig. Maar ook voor de zelfstandige verpleegkundige die vooral voor één ziekenhuis werkt, wordt het een grijs gebied. ### De praktijk: verpleegkundigen aan de zijlijn? Minister Aartsen geeft zelf aan dat het onwaarschijnlijk is dat verpleegkundigen kunnen voldoen aan de criteria. Dat is een opmerkelijke uitspraak. Betekent dit dat de zorg straks zonder zzp'ers komt te zitten? En zo ja, wie vult dan de gaten? De zorg kampt al met grote personeelstekorten. In 2024 waren er ruim 50.000 vacatures in de sector. Zzp'ers vormen een flexibele schil die essentieel is om de zorg draaiende te houden. Als zij wegvallen, komt de continuïteit van zorg in gevaar. Vooral in de ouderenzorg, waar persoonlijke alarmering en veiligheid cruciaal zijn, is de inzet van ervaren krachten onmisbaar. > "We kunnen niet én de regels aanscherpen én de zorg overeind houden zonder goede oplossingen voor de mensen die nu het verschil maken," aldus een woordvoerder van een grote zorginstelling. ### Wat betekent dit voor persoonlijk alarm en senioren? Persoonlijke alarmering is een levensreddend hulpmiddel voor ouderen. Het stelt hen in staat langer zelfstandig te wonen, met de zekerheid dat er hulp komt als het nodig is. De installatie en het onderhoud van deze systemen worden vaak uitgevoerd door gespecialiseerde zzp'ers. Zij kennen de techniek én de doelgroep. Als de nieuwe wet hen uit de markt prijst, kan dat leiden tot: - Langere wachttijden voor installatie en reparatie - Hogere kosten voor zorginstellingen (en dus voor de oudere) - Minder maatwerk, omdat vaste medewerkers vaak minder flexibel zijn Bovendien: een persoonlijk alarmsysteem is meer dan een knopje. Het gaat om vertrouwen. Ouderen willen een bekend gezicht over de vloer. Zzp'ers die jarenlang dezelfde cliënten bezoeken, bouwen een band op. Die band verdwijnt als zij plaats moeten maken voor wisselende uitzendkrachten. ### Hoe nu verder? De politiek moet een keuze maken. Strengere regels zijn nodig om uitbuiting tegen te gaan, maar ze mogen niet leiden tot een kaalslag in de zorg. Misschien is een overgangsregeling nodig, of een specifieke uitzondering voor zorgberoepen. Wat denkt u? Laat het weten in de reacties. Wat vaststaat: de zorg is nog lang niet klaar met zzp'ers. En ouderen die afhankelijk zijn van persoonlijke alarmering, verdienen zekerheid. Geen politieke spelletjes, maar oplossingen die werken.