Zzp'ers in de zorg: wat als de nieuwe wet hen buitensluit?

Margriet Bos · 2026-10-09

### De Zelfstandigewet: goed bedoeld, maar werkt het in de zorg? Stel je voor: je bent verpleegkundige en al jaren werk je met veel plezier als zzp'er. Je prikt, verzorgt, luistert en bent precies daar waar je nodig bent. Maar dan komt er een nieuw wetsvoorstel om de hoek kijken dat jouw manier van werken weleens onmogelijk zou kunnen maken. Dat is precies waar minister Thierry Aartsen van Sociale Zaken en Werkgelegenheid nu mee worstelt. Hij publiceerde onlangs de Zelfstandigewet, bedoeld om schijnzelfstandigheid tegen te gaan. Maar volgens hemzelf is het maar de vraag of verpleegkundigen nog wel aan de criteria kunnen voldoen. En dat zet de zorgsector voor een lastige vraag: wat moeten we zonder al die zzp'ers? ### Waarom de zorg niet zonder zzp'ers kan De zorg kampt al jaren met personeelstekorten. Vaste contracten zijn er genoeg, maar er zijn simpelweg niet genoeg handen aan het bed. Zzp'ers vullen die gaten op. Ze springen bij tijdens piekmomenten, nemen nachtdiensten over en zorgen ervoor dat patiënten de zorg krijgen die ze verdienen. Zonder hen zouden veel afdelingen het simpelweg niet redden. > "Als we de flexibiliteit uit de zorg halen, stort het systeem in elkaar." – een ervaren wijkverpleegkundige Toch is er ook een keerzijde. De overheid wil misstanden aanpakken waarbij werkgevers zzp'ers gebruiken om onder cao-afspraken uit te komen. Maar is dat in de zorg wel echt het probleem? Of gooien we het kind met het badwater weg? ### Wat staat er in de Zelfstandigewet? De wet moet duidelijker maken wanneer iemand echt zelfstandig is. Er komen strengere regels voor opdrachtgevers. Ze moeten bijvoorbeeld aantonen dat een zzp'er niet gewoon een verkapte werknemer is. Voor verpleegkundigen betekent dit dat ze moeten kunnen aantonen dat ze: - Meerdere opdrachtgevers hebben (niet afhankelijk zijn van één werkgever) - Zelf hun tarieven bepalen en kunnen onderhandelen - Zeggenschap hebben over hoe en wanneer ze werken - Niet structureel ingeroosterd worden als een vast teamlid - Eigen verzekeringen en pensioen regelen Dat klinkt logisch, maar in de praktijk is het lastig. Veel zzp'ers in de zorg werken via bemiddelingsbureaus of hebben toch vaak dezelfde opdrachtgever. Ze zijn wel zelfstandig, maar niet altijd volledig vrij. ### De gevolgen voor de zorg Als de wet te streng wordt, haken zzp'ers af. Sommigen zullen kiezen voor een vast contract, anderen zoeken hun heil in een andere sector. Het gevolg? Nog meer gaten in het rooster. Patiënten merken dat als eerste: langere wachttijden, minder persoonlijke aandacht en mogelijk zelfs afgeschaalde zorg. Minister Aartsen zegt zelf dat het "onwaarschijnlijk" is dat verpleegkundigen aan de criteria kunnen voldoen. Dat is een zorgwekkende uitspraak. Het betekent namelijk dat hij erkent dat zijn eigen wet misschien niet werkt voor een cruciale groep in de zorg. ### Wat nu? Er zijn een paar opties. De overheid kan uitzonderingen maken voor de zorg, zodat zzp'ers daar soepeler kunnen blijven werken. Er kan een aparte regeling komen voor zorgprofessionals die via platforms werken. Of er moet meer ruimte komen voor vaste contracten met flexibele uren, zodat mensen niet gedwongen zzp'er worden. Maar wat er ook gebeurt, één ding is duidelijk: de zorg heeft zzp'ers nodig. Niet als vervanging van vaste medewerkers, maar als aanvulling. Ze bieden flexibiliteit, kennis en een frisse blik. Zonder hen wordt het nog moeilijker om goede zorg te leveren. ### Wat betekent dit voor jou? Ben je zelf zzp'er in de zorg? Dan is het slim om je te verdiepen in de nieuwe wet. Kijk of je aan de criteria voldoet en of je misschien je administratie moet aanpassen. Werk je met zzp'ers? Dan is het verstandig om na te denken over hoe je ze blijft binden, zonder afhankelijk te worden. De zorg is nog lang niet klaar met zzp'ers. Laten we hopen dat de politiek dat ook inziet.