Zzp'ers in de zorg: Wat als de nieuwe wet hen buitensluit?

Margriet Bos · 2026-10-09

### De Zelfstandigewet: een nieuwe uitdaging voor de zorg Stel je voor: je bent verpleegkundige, al jaren zelfstandig. Je kiest je eigen uren, werkt waar je nodig bent. Dan komt er een wetsvoorstel dat je toekomst onzeker maakt. Minister Thierry Aartsen van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft de Zelfstandigewet gepubliceerd. Het lijkt hem onwaarschijnlijk dat verpleegkundigen kunnen voldoen aan de criteria. Wat betekent dat voor de zorg? En voor jou? ### Wat houdt de Zelfstandigewet in? De wet moet schijnzelfstandigheid aanpakken. Het idee: mensen die eigenlijk in loondienst zouden moeten zijn, moeten dat ook worden. Maar de criteria zijn streng. Zo moet je als zzp'er meerdere opdrachtgevers hebben, zelf je prijs bepalen en niet ingebed zijn in de organisatie. Voor verpleegkundigen is dat lastig. Vaak werk je via een uitzendbureau of voor één zorginstelling. Dan voldoe je niet aan de eisen. ### Waarom verpleegkundigen vaak niet voldoen - **Opdrachtgevers:** Veel verpleegkundigen werken voor één zorginstelling of via een bemiddelaar. Dat telt niet als meerdere opdrachtgevers. - **Gezag:** In de zorg is er altijd een leidinggevende die aanwijzingen geeft. Dat wijst op een dienstverband. - **Inbedding:** Je werkt in een team, met vaste protocollen. Dat voelt als onderdeel van de organisatie. "Het is alsof je een eigen bedrijf runt, maar toch onderdeel bent van een groter geheel," zegt een ervaren zzp-verpleegkundige. "De wet lijkt geen rekening te houden met de realiteit van de zorg." ### Gevolgen voor de zorg Wat gebeurt er als zzp'ers massaal verdwijnen? De zorg kampt al met personeelstekorten. Zzp'ers vullen gaten op, vooral in de nachtdiensten en bij piekperiodes. Zonder hen kunnen wachtlijsten oplopen en de kwaliteit van zorg dalen. Nu al waarschuwen ziekenhuizen dat ze afhankelijk zijn van flexibele krachten. ### Wat moet de zorg zonder zzp'ers? De vraag is niet alleen juridisch, maar ook praktisch. Kunnen zorginstellingen al die zzp'ers in dienst nemen? Vaak niet, want er is geen budget. En willen zzp'ers dat wel? Velen kiezen juist voor vrijheid en variatie. Een massale overstap naar loondienst lijkt onrealistisch. ### Oplossingen en alternatieven Er zijn mogelijkheden. Denk aan: - **Uitzonderingen voor de zorg:** Misschien komt er een speciale regeling voor zorgpersoneel. - **Flexibele contracten:** Zorginstellingen kunnen meer vaste flexcontracten aanbieden. - **Samenwerking:** Zzp'ers kunnen zich verenigen in coöperaties, zodat ze aan de criteria voldoen. Toch blijft het complex. De wet is nog niet definitief. Tot die tijd is er onzekerheid. Voor jou als zzp'er betekent het dat je je moet voorbereiden. Kijk kritisch naar je opdrachten. Zorg dat je meerdere klanten hebt, al is het maar voor een paar uur per week. En houd de ontwikkelingen in de gaten. ### Wat betekent dit voor jou? Als je als zzp'er in de zorg werkt, is het belangrijk om je bewust te zijn van de risico's. De Zelfstandigewet kan je manier van werken veranderen. Maar het biedt ook kansen: misschien worden de regels duidelijker, of komen er nieuwe samenwerkingsvormen. Blijf in gesprek met je opdrachtgevers en collega's. En vergeet niet: de zorg heeft jou nodig. Zonder zzp'ers redden we het niet.