Zorgwinsten: waarom de plannen van minister Sterk voor onrust zorgen

Margriet Bos · 2026-08-12

Het moet maar eens afgelopen zijn met exorbitante winstuitkeringen in de zorg. Dat vindt het kabinet-Jetten in ieder geval. Maar hoe je dat op een goede manier regelt? Daar wordt inmiddels al jaren over gediscussieerd. VWS-minister Sterk lijkt nu eindelijk stappen te zetten, maar haar Kamerbrief vlak voor het reces zorgt vooral voor verwarring. Advocaten die gespecialiseerd zijn in de zorgsector zijn kritisch. Zij noemen de brief vooral onduidelijk en ontwrichtend. En dat terwijl zorgorganisaties juist zitten te wachten op heldere regels. Want als je niet weet waar je aan toe bent, kun je ook geen goede beslissingen nemen voor de toekomst. ### Wat staat er eigenlijk in de Kamerbrief? De brief van minister Sterk bevat plannen om winstuitkeringen in de zorg aan banden te leggen. Het idee is simpel: zorgaanbieders moeten hun geld steken in de zorg zelf, niet in de zakken van investeerders. Maar de uitwerking blijkt weerbarstig. Zo is het bijvoorbeeld nog volstrekt onduidelijk welke zorgaanbieders precies onder de nieuwe regels vallen. Gaat het om alle zorg, of alleen om bepaalde sectoren? En wat gebeurt er met bestaande contracten die al zijn afgesloten? Daar geeft de minister geen antwoord op. Daarnaast is er veel discussie over de hoogte van de maximale winstuitkering. Sommige partijen pleiten voor een harde grens van 10 procent, anderen vinden dat er ruimte moet blijven voor innovatie en groei. De brief laat die ruimte voor interpretatie, wat volgens advocaten leidt tot juridische onzekerheid. ### Waarom dit zo ontwrichtend is voor de sector Het probleem is niet alleen dat de regels onduidelijk zijn. Het is vooral dat zorgorganisaties nu in een soort vacuüm zitten. Ze durven geen grote investeringen te doen, omdat ze niet weten of die straks nog wel mogen. En dat terwijl de zorg juist staat te springen om vernieuwing. Neem bijvoorbeeld de thuiszorg. Daar is veel behoefte aan nieuwe technologie, zoals persoonlijke alarmsystemen en slimme sensoren. Maar als investeerders niet weten of ze hun geld terugverdienen, blijven die innovaties liggen. Dat is jammer, want juist die technologie kan ouderen helpen langer zelfstandig te wonen. Daar komt nog bij dat de timing slecht is. De brief is vlak voor het reces verstuurd, waardoor er nu maandenlang geen duidelijkheid komt. Ondertussen moeten zorgorganisaties wel hun begrotingen voor volgend jaar opstellen. Dat is geen ideale situatie. ### De juridische hobbels op de weg Volgens de advocaten zijn er nog meer problemen. Zo is het de vraag of de plannen van minister Sterk wel juridisch houdbaar zijn. Mogelijk botsen ze met het Europees recht, dat vrij verkeer van kapitaal garandeert. Ook de contractvrijheid zou in het geding kunnen zijn. Een ander punt is de handhaving. Wie gaat er eigenlijk controleren of zorgaanbieders zich aan de regels houden? En wat zijn de sancties als ze dat niet doen? Ook daarover zwijgt de minister. Het gevolg is dat er nu vooral veel onzekerheid is. Zorgorganisaties weten niet waar ze aan toe zijn, investeerders stappen mogelijk opzij en uiteindelijk is het de patiënt die de dupe wordt. Dat kan toch niet de bedoeling zijn? ### Wat betekent dit voor de toekomst van de zorg? Toch is het doel van het kabinet begrijpelijk. Er zijn de afgelopen jaren genoeg voorbeelden geweest van zorgbedrijven die vooral bezig waren met winst maken in plaats van goede zorg leveren. Denk aan de thuiszorginstellingen die failliet gingen terwijl de directie dikke bonussen opstreek. Maar de oplossing ligt niet in vage regels en onduidelijke briefings. De sector heeft behoefte aan heldere kaders, zodat iedereen weet waar hij aan toe is. Pas dan kan de zorg zich weer richten op waar het echt om gaat: het welzijn van de mensen die zorg nodig hebben. Voorlopig blijft het dus afwachten. Minister Sterk zal na het reces met een nadere uitwerking moeten komen. Hopelijk is die duidelijker dan de huidige brief. Want de zorg verdient beter dan jarenlange onzekerheid over de regels.