Zorgwinsten onder vuur: waarom de plannen van minister Sterk voor onrust zorgen

Margriet Bos · 2026-08-12

Het moet maar eens afgelopen zijn met exorbitante winstuitkeringen in de zorg. Dat is de boodschap van het kabinet-Jetten, en eerlijk is eerlijk: veel mensen denken er zo over. Zorg is er voor mensen, niet voor aandeelhouders, toch? Maar de vraag is natuurlijk hóe je dat op een goede manier regelt. En daar wringt precies de schoen, want hier wordt inmiddels al jaren over gediscussieerd zonder dat er echt een pasklaar antwoord ligt. ### De kern van de discussie Het is niet zo dat niemand iets wil doen aan torenhoge winsten in de zorg. Integendeel. Zorgaanbieders die miljoenen uitkeren terwijl het personeel overwerkt en de wachtlijsten oplopen – dat voelt gewoon niet goed. Maar de praktijk is weerbarstiger dan de theorie. Hoe bepaal je wat een 'redelijke' winst is? En wie gaat dat controleren zonder dat zorginstellingen op slot gaan? Minister Sterk van Volksgezondheid, Welzijn en Sport leek de koe bij de horens te vatten. Ze kondigde aan strenger te willen optreden tegen buitensporige winstuitkeringen. Dat klinkt veelbelovend, maar volgens advocaten die de zorgsector bijstaan, is haar Kamerbrief – die vlak voor het reces naar de Tweede Kamer werd gestuurd – vooral verwarrend en ontwrichtend. ### Wat advocaten precies zeggen De kritiek van juristen is niet mals. Ze wijzen erop dat de brief onduidelijkheden bevat over wat precies onder 'exorbitant' wordt verstaan. Is dat 10 procent van de omzet? Of 20 procent? En geldt dat voor alle zorgaanbieders of alleen voor de grote commerciële partijen? Zonder heldere definities ontstaat er rechtsonzekerheid, en dat is slecht voor iedereen. Daarnaast is er het risico dat zorginstellingen terughoudend worden met investeringen. Stel je voor: je wilt als zorgondernemer uitbreiden, nieuwe apparatuur kopen of een extra locatie openen. Maar als je niet weet of je winst straks mag worden uitgekeerd of juist moet worden teruggedraaid, dan denk je wel twee keer na. Dat kan uiteindelijk ten koste gaan van de zorgkwaliteit, precies het tegenovergestelde van wat de minister wil bereiken. ### De gevolgen voor de zorgpraktijk Wat betekent dit nu concreet voor zorgaanbieders en hun adviseurs? Een aantal zaken springt eruit: - **Onzekerheid over regelgeving**: Zorgorganisaties weten niet waar ze aan toe zijn en kunnen hun financiële planning moeilijk maken. - **Risico op juridische procedures**: Onduidelijke regels leiden vaak tot rechtszaken, en dat kost tijd en geld. - **Terughoudendheid bij investeerders**: Wie wil er nog investeren in de zorg als de spelregels plotseling kunnen veranderen? Dat laatste is misschien wel de grootste zorg. De zorgsector heeft juist investeringen nodig om te innoveren en te verduurzamen. Denk aan digitale zorg op afstand of energiezuinige gebouwen. Als investeerders afhaken, komt die vooruitgang in gevaar. ### Een roep om duidelijkheid De roep om duidelijkheid wordt steeds luider. Niet alleen vanuit de advocatuur, maar ook vanuit de zorginstellingen zelf. Zij willen best meewerken aan een eerlijker systeem, maar dan moeten de regels wel helder en werkbaar zijn. Een brief die vlak voor het reces wordt gepubliceerd, zonder voldoende consultatie van de sector, helpt daar niet bij. Het is begrijpelijk dat het kabinet vaart wil maken. De maatschappelijke druk is hoog en mensen hebben weinig geduld meer met zorgbazen die zichzelf verrijken. Maar zorgvuldigheid gaat boven snelheid. Een goed doordachte wet die breed wordt gedragen, heeft meer effect dan een halfbakken plan dat eindigt in juridische chaos. ### Wat er nu moet gebeuren De bal ligt nu bij minister Sterk. Zij kan laten zien dat ze écht wil luisteren naar de zorgen uit de sector. Dat betekent: de Kamerbrief herzien, duidelijke definities opnemen en in gesprek gaan met zorgaanbieders, advocaten en toezichthouders. Pas dan kan er een regeling ontstaan die zowel rechtvaardig als uitvoerbaar is. Tot die tijd blijven zorgondernemers in het duister tasten. En dat is niet alleen slecht voor hun portemonnee, maar ook voor de miljoenen mensen die afhankelijk zijn van goede zorg. Laten we hopen dat de minister snel met helderheid komt, zodat we verder kunnen met waar het echt om draait: zorg die betaalbaar, toegankelijk en van goede kwaliteit is.