Zorgwinsten aan banden: waarom de plannen van minister Sterk voor onrust zorgen

Margriet Bos · 2026-08-12

Het moet maar eens afgelopen zijn met exorbitante winstuitkeringen in de zorg. Dat is de boodschap van het kabinet-Jetten, en eerlijk gezegd klinkt dat voor veel mensen als muziek in de oren. We zien immers al jaren dat zorgverzekeraars en zorgaanbieders flinke winsten boeken, terwijl de werkdruk in de sector juist toeneemt. Maar hoe pak je dat nou goed aan? Daar wordt inmiddels al jaren over gediscussieerd, en de meningen lopen behoorlijk uiteen. VWS-minister Sterk lijkt nu eindelijk iets te willen doen. Ze stuurde vlak voor het reces een Kamerbrief naar de Tweede Kamer met daarin haar plannen. Maar volgens meerdere advocaten is die brief vooral onduidelijk en ontwrichtend. Dat is nogal een statement. Want als zelfs juristen er geen touw aan vast kunnen knopen, hoe moeten zorginstellingen en investeerders dan weten waar ze aan toe zijn? ### Wat staat er precies in de Kamerbrief? De kern van de plannen is simpel: winstuitkeringen in de zorg moeten aan banden worden gelegd. Het kabinet wil voorkomen dat zorgaanbieders winsten wegsluizen naar aandeelhouders of investeerders. Op zich een nobel streven, zeker omdat de zorg juist draait om goede zorg verlenen, niet om rendement maken. Maar de uitwerking is dus allesbehalve helder. Advocaten die de brief hebben bestudeerd, wijzen op een aantal concrete problemen: - De definities zijn te vaag. Wat precies onder een 'exorbitante' winst valt, wordt nergens duidelijk gemaakt. - De overgangstermijnen ontbreken. Bestaande contracten en investeringen kunnen zomaar op losse schroeven komen te staan. - Er is geen onderscheid tussen commerciële partijen en zorginstellingen die hun winst juist herinvesteren in betere zorg. - De gevolgen voor lopende rechtszaken en geschillen zijn onduidelijk. Dat zorgt voor een hoop onzekerheid in de markt. En dat is precies wat je niet wilt in een sector die al onder grote druk staat. ### Waarom is duidelijkheid zo belangrijk? Stel je voor: je bent een zorgondernemer die net een groot pand heeft gekocht of een nieuwe vleugel heeft laten bouwen. Je hebt daarvoor investeerders aangetrokken die op termijn hun geld terug willen zien. En dan komt er opeens een minister met plannen die misschien wel betekenen dat je hele investeringsmodel overhoop wordt gegooid. Dan wil je weten waar je aan toe bent, toch? Precies dat gevoel leeft nu bij veel partijen in de zorg. Het is niet zo dat zij per se tegen strengere regels zijn. Sterker nog, veel zorgaanbieders vinden ook dat de winsten niet uit de pan moeten rijzen. Maar ze willen wel duidelijkheid. Duidelijkheid over wat er gaat gebeuren, wanneer dat ingaat en wat de gevolgen zijn voor bestaande afspraken. ### Investeerders in onzekerheid De onduidelijkheid raakt niet alleen zorgaanbieders, maar ook investeerders. Zij weten simpelweg niet waar ze aan toe zijn met minister Sterk. Dat is een probleem, want juist die investeerders zijn nodig om de zorg te innoveren. Denk aan nieuwe technologieën, betere huisvesting of efficiëntere werkprocessen. Als die investeerders zich terugtrekken omdat ze de risico's niet kunnen inschatten, wordt dat uiteindelijk de zorg weer duurder. Het is dan ook niet zo gek dat de brief vlak voor het reces werd verstuurd. Zo kon de minister niet direct worden teruggefloten door de Kamer. Maar dat schiet natuurlijk niet op. De zorg heeft behoefte aan een duidelijk en uitvoerbaar plan, niet aan een half uitgewerkt voorstel dat vooral vragen oproept. ### Wat betekent dit voor ouderen? Voor ouderen en hun naasten is deze discussie extra belangrijk. Zij zijn namelijk dagelijks afhankelijk van zorg die goed geregeld moet zijn. Als zorgaanbieders in onzekerheid verkeren, kan dat uiteindelijk ook invloed hebben op de kwaliteit van de zorg die zij ontvangen. Denk aan wachtlijsten, minder investeringen in personeel of juist bezuinigingen op voorzieningen. Aan de andere kant: als de plannen wél goed worden uitgewerkt, kan dat juist betekenen dat er meer geld naar de zorg zelf gaat in plaats van naar aandeelhouders. Dat zou op termijn een positief effect kunnen hebben op de zorg voor ouderen. ### De komende maanden zijn cruciaal Na het reces zal de Tweede Kamer zich buigen over de plannen van minister Sterk. Het is te hopen dat er dan snel duidelijkheid komt. Niet alleen voor de advocaten die nu met de handen in het haar zitten, maar vooral voor de mensen die straks de gevolgen van deze beslissingen gaan merken. De komende maanden worden dan ook cruciaal. Gaat de minister haar plannen aanscherpen? Komt er meer overleg met de sector? En wordt er eindelijk een concreet voorstel gepresenteerd waar iedereen mee uit de voeten kan? We houden het scherp in de gaten, want dit gaat ons allemaal aan. ### Conclusie Het is goed dat het kabinet de discussie over winstuitkeringen in de zorg wil voeren. Maar de manier waarop minister Sterk dit nu heeft aangepakt, schiet tekort. Onduidelijkheid en chaos zijn nooit goed, zeker niet in een sector die zo belangrijk is voor kwetsbare mensen. Laten we hopen dat de minister na het reces met een beter plan komt. Eén dat wél duidelijk is, wél uitvoerbaar en wél recht doet aan alle partijen die in de zorg hun uiterste best doen.