Zorgwinsten aan banden: wat betekent de brief van minister Sterk nu echt?

Margriet Bos · 2026-08-12

Het kabinet wil af van exorbitante winstuitkeringen in de zorg. Daar is iedereen het wel over eens, toch? Maar de weg ernaartoe blijkt een mijnenveld. Minister Sterk van Volksgezondheid stuurde vlak voor het reces een Kamerbrief met plannen, maar advocaten zijn bepaald niet te spreken over de inhoud. Zij noemen de brief vooral onduidelijk en ontwrichtend. Het is een onderwerp dat al jaren speelt. Zorginstellingen die winst uitkeren aan aandeelhouders of investeerders, terwijl de zorg zelf onder druk staat. Het kabinet-Jetten wil daar paal en perk aan stellen. Maar hoe doe je dat zonder dat goede initiatieven worden afgestraft? En zonder dat investeerders massaal weglopen, met alle gevolgen van dien voor de zorgcapaciteit? ### Wat staat er eigenlijk in de Kamerbrief? De brief van minister Sterk is bedoeld om duidelijkheid te scheppen over de nieuwe regels rond winstuitkeringen. Het idee is simpel: zorgaanbieders mogen niet langer onbeperkt winst uitkeren. Er komen grenzen aan wat er naar investeerders mag vloeien. Maar volgens de advocaten die de brief hebben bestudeerd, is de uitwerking allesbehalve helder. Zo zou onduidelijk zijn welke zorgvormen precies onder de nieuwe regels vallen. Ook ontbreekt het aan concrete criteria voor wat als 'exorbitant' wordt beschouwd. En dat terwijl zorgaanbieders en investeerders juist behoefte hebben aan heldere kaders om hun bedrijfsvoering op aan te passen. > "Een brief die vlak voor het reces wordt verstuurd, zonder duidelijke definities en met verstrekkende gevolgen, zorgt vooral voor juridische chaos." — aldus een van de geraadpleegde advocaten. ### Waarom zorgt dit voor ontwrichting? De onduidelijkheid heeft directe gevolgen. Zorginstellingen die afhankelijk zijn van externe financiering, weten niet waar ze aan toe zijn. Nieuwe investeringen worden uitgesteld of zelfs afgeblazen. En dat terwijl de zorg juist nu alle zeilen moet bijzetten om de kwaliteit en toegankelijkheid te waarborgen. Denk bijvoorbeeld aan particuliere klinieken of gespecialiseerde thuiszorgorganisaties. Zij werken vaak met kapitaal van investeerders die een rendement verwachten. Als die investeerders het vertrouwen verliezen, trekken ze hun geld terug. Het gevolg? Minder aanbod, langere wachtlijsten en uiteindelijk minder keuzevrijheid voor de patiënt. ### Wat betekent dit voor de praktijk? Voor zorgaanbieders is het nu vooral een kwestie van afwachten. De brief biedt onvoldoende houvast om concrete stappen te zetten. Juridisch adviseurs raden hun cliënten dan ook aan om voorlopig geen grote financiële beslissingen te nemen op basis van deze plannen. Tegelijkertijd is de urgentie duidelijk. De zorg moet betaalbaar en toegankelijk blijven. Exorbitante winstuitkeringen passen daar niet bij. Maar de manier waarop dit nu wordt aangepakt, roept meer vragen op dan antwoorden. Dat is precies wat de kritiek voedt: niet het doel, maar de uitvoering. ### Wat kunnen we verwachten? De komende maanden zal duidelijk moeten worden hoe de plannen er in de praktijk uit gaan zien. Er komt ongetwijfeld een vervolg op de Kamerbrief, met meer details en concrete voorstellen. Tot die tijd blijven zorgaanbieders en investeerders in onzekerheid verkeren. En dat is misschien wel het grootste probleem van dit alles: de onduidelijkheid die juist de zorg die men wil beschermen, kan schaden. Het is een lastige puzzel. Enerzijds wil het kabinet paal en perk stellen aan misstanden. Anderzijds moet de zorg niet worden belemmerd in haar groei en innovatie. Een balans vinden tussen die twee is geen sinecure. Maar dan moet de communicatie daarover wel helder zijn. En dat is nu precies waar het schort.