Zorgwinsten aan banden: wat betekent de nieuwe koers van minister Sterk?

Margriet Bos · 2026-08-12

Het moet maar eens afgelopen zijn met exorbitante winstuitkeringen in de zorg. Dat is de boodschap van het kabinet-Jetten, en eerlijk is eerlijk: daar valt veel voor te zeggen. Maar hoe je dat op een verantwoorde manier regelt, daar wordt inmiddels al jaren over gediscussieerd. En juist op dat punt laat de aanpak van VWS-minister Sterk nogal wat vragen open. Vlak voor het reces stuurde ze een Kamerbrief naar de Tweede Kamer waarin ze haar plannen uiteenzet. Volgens advocaten die de zorgsector bijstaan, is die brief echter vooral onduidelijk en ontwrichtend. In plaats van duidelijkheid te scheppen, lijkt de minister vooral voor extra onzekerheid te zorgen. En dat terwijl zorginstellingen juist behoefte hebben aan heldere kaders. ### Wat staat er precies in de Kamerbrief? De kern van de brief is helder: winstuitkeringen in de zorg moeten aan banden worden gelegd. Het kabinet wil voorkomen dat zorgaanbieders geld dat bedoeld is voor goede zorg, gebruiken om aandeelhouders of investeerders te verrijken. Dat klinkt logisch, maar de uitwerking is behoorlijk complex. Zo is het nog onduidelijk welke zorgaanbieders precies onder de nieuwe regels gaan vallen. Gaat het alleen om commerciële partijen, of ook om zorgcoöperaties en andere hybride vormen? En hoe zit het met bestaande contracten die al zijn afgesloten met investeerders? Daarover laat de minister zich opvallend vaag. > "Een Kamerbrief vlak voor het reces, met zoveel open eindjes, is geen goede basis voor vertrouwen in de sector." – aldus een zorgjurist die betrokken is bij meerdere dossiers. ### Waarom advocaten aan de bel trekken Juristen die zorgaanbieders bijstaan, zien meerdere risico's. Ten eerste is er de rechtsonzekerheid: zorginstellingen weten niet waar ze aan toe zijn en kunnen daardoor moeilijk strategische beslissingen nemen. Ten tweede dreigt er een golf van juridische procedures, omdat partijen die geraakt worden door de nieuwe regels zich zullen verzetten. Daarnaast is er een praktisch probleem. Veel zorginstellingen hebben de afgelopen jaren investeringen gedaan op basis van de huidige regelgeving. Denk aan kapitaal dat is opgehaald bij investeerders, met duidelijke afspraken over rendement. Als die afspraken nu eenzijdig worden aangepast, kan dat grote financiële gevolgen hebben. ### De impact op de kwaliteit van zorg Het doel van de maatregel is natuurlijk nobel: geld moet naar de zorg zelf gaan, niet naar winstuitkeringen. Maar er is ook een keerzijde. Zonder aantrekkelijk rendement haken investeerders af, en dat kan betekenen dat er minder kapitaal beschikbaar komt voor innovatie en kwaliteitsverbetering. Neem bijvoorbeeld de thuiszorg of de gehandicaptenzorg. Daar zijn de afgelopen jaren flinke stappen gezet op het gebied van technologie en digitalisering. Die ontwikkelingen zijn vaak mogelijk gemaakt door externe financiering. Als die financieringsbron opdroogt, kan dat ten koste gaan van de zorg die mensen thuis ontvangen. ### Wat betekent dit voor zorgaanbieders? Voor zorgaanbieders is het vooral een kwestie van afwachten en voorbereiden. Een paar concrete aandachtspunten: - Inventariseer welke contracten en afspraken er lopen met investeerders of aandeelhouders. - Houd de ontwikkelingen in de gaten, maar neem nog geen overhaaste beslissingen. - Overweeg om juridisch advies in te winnen over de mogelijke gevolgen van de nieuwe regels. - Zorg dat je als organisatie goed voorbereid bent op verschillende scenario's. Het is verleidelijk om nu al in te spelen op de plannen van de minister, maar advocaten raden aan om dat niet te doen. Zolang de regels niet zijn vastgelegd in wetgeving, is het kaf van het koren nog moeilijk te scheiden. ### De komende maanden worden cruciaal Na het reces zal de Tweede Kamer zich buigen over de plannen van minister Sterk. Het is goed mogelijk dat de voorstellen nog flink worden aangepast. Politieke partijen hebben uiteenlopende belangen, en ook de zorgsector zelf zal zich laten horen. De komende maanden worden dus cruciaal. Voor minister Sterk, die haar plannen waar moet maken. Voor advocaten, die hun cliënten willen beschermen tegen onduidelijke regelgeving. En vooral voor zorgaanbieders en hun cliënten, die uiteindelijk de gevolgen zullen merken van wat er in Den Haag wordt besloten. Eén ding is zeker: het debat over winstuitkeringen in de zorg is nog lang niet gespeeld. En dat is misschien maar goed ook, want dit onderwerp verdient zorgvuldige besluitvorming. Niet gehaast werk vlak voor een reces, maar een doordachte aanpak waar de hele sector vertrouwen in heeft.