Zorgverzuim breekt record: dit betekent het voor uw team

Margriet Bos · 2026-08-07

Het is een cijfer dat je even laat schrikken: het ziekteverzuim in de zorg steeg het afgelopen tweede kwartaal naar 7,91 procent. Dat is hoger dan in dezelfde periode van coronajaar 2022, toen de zorg onder enorme druk stond. En er is meer aan de hand. Vooral het aantal mensen dat langdurig thuiszit, is zorgwekkend hoog. Wat betekent dit precies voor zorgorganisaties, teamleiders en medewerkers? En belangrijker: wat kun je eraan doen? In dit artikel duik ik in de cijfers, de oorzaken en de mogelijke oplossingen. Want als we niets doen, wordt dit probleem alleen maar groter. ### Waarom dit verzuimcijfer zo opvallend is Om te beginnen: 7,91 procent klinkt misschien als een abstract getal, maar het betekent concreet dat bijna acht op de honderd zorgmedewerkers op dat moment niet aan het werk was. In een team van twintig mensen zijn dat er al snel één of twee. Dat klinkt misschien niet als een crisis, maar op landelijk niveau praat je over tienduizenden mensen. En het bijzondere is dus dat we dit niveau zelfs tijdens corona niet haalden in het tweede kwartaal. Toen lag de piek elders in het jaar, maar nu zien we een aanhoudend hoge druk zonder dat er een duidelijke externe oorzaak zoals een pandemie is. Langdurig verzuim is daarbij de grote boosdoener. Mensen die langer dan zes weken thuiszitten, vormen een recordaandeel. Dat is zorgelijk, want hoe langer iemand afwezig is, hoe moeilijker de terugkeer vaak wordt. Het kost niet alleen veel geld, maar ook energie van collega's die extra moeten inspringen. En dat zorgt weer voor meer druk, meer verzuim, en zo ontstaat een vicieuze cirkel. ### De mens achter het cijfer Achter elk verzuimgeval zit een persoonlijk verhaal. Misschien is het de verpleegkundige die al jaren op dezelfde afdeling werkt en nu opgebrand is. Of de zorgmedewerker die fysiek niet meer kan omdat het werk te zwaar is. Danijela Budimir, directeur van Vernet, noemt het recordniveau van langdurig verzuim dan ook "zeer zorgelijk". En ze heeft gelijk. Want dit gaat niet alleen over statistieken, maar over mensen die hun vak met passie uitoefenen en nu tegen hun eigen grenzen aanlopen. Wat mij opvalt in de praktijk is dat veel zorgprofessionals te lang doorlopen. Ze denken: ik red het nog wel even, mijn collega's hebben het ook zwaar. Maar op een gegeven moment is de emmer vol. Dan ben je niet even een weekje uit, maar maanden. En dat had misschien voorkomen kunnen worden met eerder ingrijpen en betere ondersteuning. ### Wat zijn de belangrijkste oorzaken? Er is niet één oorzaak aan te wijzen, maar een combinatie van factoren speelt mee: - **Hoge werkdruk**: de zorgvraag stijgt, maar het aantal handen groeit niet mee. Dat zorgt voor structurele overbelasting. - **Personeelstekort**: vacatures blijven openstaan, waardoor bestaande teams meer moeten opvangen. - **Fysieke belasting**: tillen, staan, bukken. Het zorgwerk is lichamelijk zwaar, zeker op oudere leeftijd. - **Emotionele belasting**: omgaan met ziekte, dood en verdriet vraagt veel van je mentale veerkracht. - **Onvoldoende hersteltijd**: door de roosters is er vaak te weinig ruimte voor echt herstel tussen diensten door. Het is een samenspel van factoren dat maakt dat mensen uiteindelijk uitvallen. En als je er dan eenmaal uit bent, is de weg terug vaak langer dan verwacht. ### Wat kunnen zorgorganisaties doen? Gelukkig is er ook goed nieuws: verzuim is niet iets wat je alleen maar hoeft te ondergaan. Er zijn concrete stappen die organisaties kunnen zetten om het tij te keren. Het begint met goed luisteren naar wat medewerkers nodig hebben. Dat klinkt simpel, maar in de praktijk gebeurt het nog te weinig. Een paar praktische aanbevelingen: - **Investeer in preventie**: zorg voor goede arbeidsomstandigheden, zoals tilhulpmiddelen en ergonomisch verantwoorde werkplekken. - **Bied mentale ondersteuning**: denk aan coaching, intervisie of een luisterend oor van een vertrouwenspersoon. - **Maak verzuim bespreekbaar**: hoe eerder iemand aangeeft dat het niet gaat, hoe sneller je kunt ingrijpen. - **Kijk naar roosters**: meer regie over eigen werktijden kan al veel schelen in de ervaren druk. - **Zorg voor goede re-integratie**: een warm welkom terug en een opbouwende terugkeer werken beter dan een harde deadline. Het mooie is dat veel van deze maatregelen niet eens heel duur hoeven te zijn. Het gaat vooral om aandacht en structuur. En dat kan al een wereld van verschil maken. ### De rol van persoonlijke alarmen in de zorg Nu denk je misschien: wat heeft dit met persoonlijke alarmen te maken? Meer dan je zou denken. Want een van de manieren om de druk op zorgmedewerkers te verlagen, is door technologie slim in te zetten. Met een persoonlijk alarm kunnen ouderen langer zelfstandig thuis blijven wonen, zonder dat er constant iemand in de buurt hoeft te zijn. Dat geeft niet alleen de oudere meer vrijheid, maar ontlast ook de zorgprofessional. Stel je voor: een mevrouw van 85 woont zelfstandig, maar heeft een verhoogd valrisico. Met een alarm om haar pols weet ze dat ze altijd hulp kan inroepen. Dat geeft haar vertrouwen, en het scheelt de thuiszorgmedewerker onnodige bezoeken. Zo wordt de zorg efficiënter en blijft er meer tijd over voor de mensen die het echt nodig hebben. Het is geen wondermiddel, maar het is wel een stukje van de puzzel. Door slimmer te werken, kunnen we de werkdruk verlagen en hopelijk ook het verzuim terugdringen. En dat is uiteindelijk waar het om draait: zorgen dat zorgmedewerkers gezond en met plezier hun werk kunnen blijven doen. ### Vooruitkijken De cijfers van dit kwartaal zijn een wake-upcall. We kunnen niet blijven doen alsof het vanzelf beter wordt. Er is actie nodig, op alle niveaus. Van de minister tot de teamleider op de werkvloer. En ook jij kunt iets doen, of je nu leidinggeeft of collega bent. Praat met elkaar, wees alert op signalen en durf hulp te vragen. Want uiteindelijk is de zorg een sector waarin mensen het verschil maken. En die mensen verdienen het om zelf ook goed voor zichzelf te kunnen zorgen. Alleen dan kunnen we samen de zorg toekomstbestendig maken. En dat begint met het serieus nemen van cijfers zoals die 7,91 procent. Niet om te schrikken, maar om in actie te komen.