Zorgverzuim breekt records: dit betekent het voor uw team

Margriet Bos · 2026-08-07

Het is een onderwerp dat de gemoederen in de zorgsector flink bezighoudt: het ziekteverzuim. De laatste cijfers zijn namelijk allesbehalve geruststellend. In het tweede kwartaal van dit jaar steeg het verzuim in de zorg naar maar liefst 7,91 procent. Dat is een percentage dat we eerder alleen zagen tijdens de piek van de coronapandemie. En eerlijk gezegd: dat is een behoorlijke wake-upcall. Als u in de zorg werkt of verantwoordelijk bent voor een team, dan weet u als geen ander hoe uitdagend het is om het rooster rond te krijgen. Maar deze cijfers gaan verder dan alleen een drukke dienst. Ze vertellen een verhaal over de druk die op zorgprofessionals ligt, de toenemende werkdruk en de gevolgen voor de continuïteit van zorg. ### De cijfers in perspectief Om even een beeld te schetsen: 7,91 procent betekent dat gemiddeld bijna acht op de honderd zorgmedewerkers op enig moment in dat kwartaal niet aan het werk waren vanwege ziekte. Dat klinkt misschien als een abstract getal, maar in de praktijk betekent het dat er structureel te weinig handen aan het bed zijn. Het is ook belangrijk om dit cijfer in historisch perspectief te plaatsen. In hetzelfde kwartaal van 2022, het coronajaar, lag het verzuim op een vergelijkbaar hoog niveau. Destijds was er een duidelijke oorzaak: de pandemie. Nu is de situatie anders. Er is geen acute gezondheidscrisis, maar toch zien we het verzuim weer oplopen. Dat roept de vraag op: wat is er aan de hand? ### Langdurig verzuim: het echte probleem Wat misschien nog wel zorgwekkender is dan het totale percentage, is de stijging van het langdurig verzuim. Steeds meer zorgmedewerkers vallen langdurig uit, vaak door psychische klachten of burn-out. Danijela Budimir, directeur van Vernet, noemt dit een recordniveau. En ze heeft gelijk: dit is niet iets wat je zomaar oplost met een paar extra vrije dagen. Langdurig verzuim heeft een enorme impact. Niet alleen voor de medewerker zelf, maar ook voor het hele team. Collega's moeten extra taken overnemen, de werkdruk neemt toe en de kans op nieuwe uitval wordt groter. Het is een vicieuze cirkel waar veel zorgorganisaties in vastlopen. ### Waarom juist de zorg zo hard wordt geraakt De zorg is een sector die altijd al te maken had met hoge werkdruk. Maar de afgelopen jaren is de situatie verergerd. De vergrijzing zorgt voor meer zorgvragen, terwijl het aantal zorgprofessionals niet meegroeit. Combineer dat met de administratieve lasten en de emotionele belasting van het werk, en je begrijpt waarom steeds meer mensen tegen hun grenzen aanlopen. Daar komt nog bij dat de zorg vaak wordt gekenmerkt door een cultuur waarin doorzetten de norm is. Zorgmedewerkers zijn vaak mensen die voor anderen zorgen en zichzelf daarbij vergeten. Dat maakt het extra belangrijk om als organisatie oog te hebben voor de signalen van overbelasting, voordat het te laat is. ### Wat kunnen zorgorganisaties doen? Het is makkelijk om te zeggen dat er meer personeel moet komen, maar dat is een oplossing voor de lange termijn. Op korte termijn zijn er wel degelijk stappen die organisaties kunnen zetten om het verzuim terug te dringen: - Investeer in preventie: bied medewerkers trainingen aan over het omgaan met stress en het stellen van grenzen. - Zorg voor een open cultuur waarin medewerkers zich veilig voelen om hun zorgen te uiten. - Kijk kritisch naar de roosters en probeer waar mogelijk meer flexibiliteit in te bouwen. - Bied begeleiding bij re-integratie, zodat medewerkers op een verantwoorde manier kunnen terugkeren. - Maak gebruik van persoonlijke alarmsystemen voor thuiszorgmedewerkers die alleen werken, zodat zij zich veiliger voelen. Het zijn geen wondermiddelen, maar ze kunnen wel het verschil maken. Uiteindelijk draait het erom dat zorgmedewerkers zich gezien en gewaardeerd voelen. Want een medewerker die zich gesteund voelt, is minder snel geneigd om uit te vallen. ### De rol van technologie en ondersteuning Een aspect dat vaak over het hoofd wordt gezien, is de rol van technologie in het verminderen van werkdruk. Denk bijvoorbeeld aan slimme planningssystemen die rekening houden met de beschikbaarheid en voorkeuren van medewerkers. Of aan hulpmiddelen die administratieve taken verlichten, zodat er meer tijd overblijft voor de daadwerkelijke zorg. Ook voor medewerkers die in de thuiszorg werken, kan technologie een groot verschil maken. Een persoonlijk alarm kan bijvoorbeeld zorgen voor een gevoel van veiligheid, waardoor medewerkers met meer vertrouwen op pad gaan. Het is een kleine investering die een groot effect kan hebben op het welzijn van uw team. ### Een oproep aan leidinggevenden Als leidinggevende heeft u een cruciale rol. Niet alleen in het aansturen van het werk, maar vooral in het creëren van een werkomgeving waarin mensen gezond blijven. Dat betekent dat u signalen van overbelasting serieus moet nemen en tijdig in gesprek moet gaan. Het betekent ook dat u het goede voorbeeld moet geven door zelf grenzen te stellen. De cijfers zijn zorgwekkend, maar ze zijn geen onvermijdelijkheid. Met de juiste aanpak kunnen zorgorganisaties het tij keren. Het vraagt om lef, om keuzes te maken en om te investeren in de mensen die elke dag het verschil maken. Want uiteindelijk is de zorg niets zonder de mensen die het werk doen.