Zorgverzekeraars willen grip op niet-gecontracteerde zorg, maar geen verbod

Margriet Bos · 2026-10-29

De vier grootste zorgverzekeraars van Nederland vinden het te ver gaan om niet-gecontracteerde zorg wettelijk te verbieden. Minister Hermans van VWS wil dat wel, maar Zilveren Kruis, VGZ, CZ en Menzis zeggen: dat is te radicaal. Wat willen ze dan wel? Meer controle over welke zorg ze vergoeden en hoeveel ze daarvoor betalen. ### Waarom een verbod te ver gaat Een wettelijk verbod zou betekenen dat verzekeraars alleen nog zorg vergoeden van zorgverleners met wie ze een contract hebben. Dat klinkt simpel, maar het raakt aan een fundamenteel recht: de vrije artsenkeuze. Patiënten moeten kunnen kiezen naar wie ze gaan, ook als die zorgverlener geen contract heeft met hun verzekeraar. De zorgverzekeraars vinden dat dit recht niet zomaar opzij geschoven mag worden. Bovendien kan een verbod leiden tot onnodige bureaucratie en beperking van keuzevrijheid. ### Wat de zorgverzekeraars wel willen De verzekeraars pleiten voor een middenweg. Ze willen niet dat de overheid alles dicteert, maar ze willen wel meer ruimte om te sturen. Concreet betekent dat: - Ze willen kunnen bepalen welke niet-gecontracteerde zorg ze vergoeden. Nu moeten ze alle zorg vergoeden, ook als ze die niet nodig vinden of als de kwaliteit niet goed is. - Ze willen de vergoeding voor niet-gecontracteerde zorg kunnen beperken. Nu is die vergoeding vaak te hoog, waardoor het voor zorgverleners aantrekkelijk is om buiten contracten te blijven. - Ze willen meer grip op de kosten. Door beter te sturen op niet-gecontracteerde zorg kunnen ze de premies betaalbaar houden. ### Wat betekent dit voor senioren? Voor senioren die gebruikmaken van persoonlijke alarmering of andere zorg kan dit gevolgen hebben. Als zorgverzekeraars meer controle krijgen over niet-gecontracteerde zorg, kan het zijn dat bepaalde zorgverleners niet meer vergoed worden. Dat kan betekenen dat u moet overstappen naar een gecontracteerde zorgverlener, of dat u een deel zelf moet betalen. Maar let op: het is nog maar een voorstel. De minister moet nog beslissen of hij hierin meegaat. En de Tweede Kamer moet er ook nog naar kijken. Voorlopig verandert er niets aan uw huidige zorgverzekering. ### Wat vindt u ervan? Het debat over niet-gecontracteerde zorg raakt aan een belangrijke vraag: hoeveel vrijheid moet u hebben om zelf uw zorgverlener te kiezen? Aan de ene kant is keuzevrijheid belangrijk. Aan de andere kant moeten de kosten beheersbaar blijven. De zorgverzekeraars zoeken een balans. Wat vindt u? Laat het ons weten. > "We willen geen keihard verbod, maar wel de mogelijkheid om gericht te sturen op kwaliteit en kosten." – Een woordvoerder van een van de grote zorgverzekeraars. Kortom, de zorgverzekeraars willen niet dat de overheid de keuzevrijheid volledig beperkt, maar ze willen wel meer instrumenten om de zorg betaalbaar en goed te houden. Voor u als senior betekent dit dat u waarschijnlijk meer keuzevrijheid houdt dan bij een volledig verbod, maar dat u wel goed moet opletten of uw zorgverlener gecontracteerd is.