Zorgverzekeraars willen niet-gecontracteerde zorg niet zomaar afschaffen

Margriet Bos · 2026-10-29

De vier grootste zorgverzekeraars van Nederland vinden het plan van minister Hermans van VWS om niet-gecontracteerde zorg wettelijk te verbieden te radicaal. Dat blijkt uit hun reactie op de plannen. Zilveren Kruis, VGZ, CZ en Menzis willen liever een tussenweg: meer grip op wat ze vergoeden, zonder dat de wet alles dichttimmert. ### Wat wil de minister precies? Het idee achter het voorstel is simpel. Nu mag je als verzekerde naar een zorgverlener gaan die geen contract heeft met jouw verzekeraar. Je krijgt dan een deel van de rekening vergoed. Minister Hermans wil dat recht volledig schrappen. Volgens haar leidt vrije keuze tot versnippering en hogere kosten. De zorgverzekeraars zien dat anders. Een volledig verbod voelt voor hen als een te zware maatregel. Het raakt namelijk direct aan de keuzevrijheid van patiënten, en dat is in de zorg een gevoelig punt. ### Liever sturen dan verbieden Wat de vier verzekeraars wél willen, is beter kunnen bepalen welke niet-gecontracteerde zorg ze vergoeden en hoeveel ze daarvoor betalen. Nu ligt dat redelijk vast. Met meer ruimte zouden ze gerichter kunnen inkopen en tegelijk de kosten in de hand houden. Kort samengevat willen ze: - Zelf bepalen welke zorg buiten contract nog wordt vergoed - De hoogte van de vergoeding flexibeler kunnen vaststellen - Patiënten niet de dupe laten worden van een rigoureus verbod - Meer ruimte voor maatwerk per regio en per zorgsoort Dat klinkt als een pragmatische middenweg. Toch kleeft er ook een nadeel aan. Want hoe meer de verzekeraar bepaalt, hoe minder vrijheid de patiënt houdt. ### Waarom dit uiteindelijk ook jou raakt Misschien denk je: dit is een discussie tussen Den Haag en de zorgverzekeraars, ver van mijn bed. Maar dat is het niet. Als de regels veranderen, kan dat invloed hebben op welke zorgverlener je straks nog kunt kiezen. > "Keuzevrijheid in de zorg is geen luxe, maar een basisrecht dat je niet zomaar inlevert." Voor senioren die afhankelijk zijn van persoonsalarmering en vaste zorgverleners is dat extra belangrijk. Je wilt niet dat een vertrouwd gezicht plotseling wegvalt omdat de vergoeding verandert. Daarom loont het om deze ontwikkeling te volgen, ook als je nu nog niets merkt. ### Hoe nu verder? Het is nog geen uitgemaakte zaak. De minister moet haar plannen nog verder uitwerken en het gesprek met de sector aangaan. De reactie van de grote verzekeraars laat zien dat er ruimte is voor overleg, maar ook dat er grenzen zijn. Wat vaststaat: de discussie over niet-gecontracteerde zorg raakt iedereen die zorg gebruikt. En dus ook iedereen die straks veilig en zelfstandig thuis wil blijven wonen. Houd de ontwikkelingen in de gaten, want de keuzes die nu worden gemaakt, bepalen mede hoe de zorg er de komende jaren uitziet.