Zorgtransformatie: Waarom de Rabobank de zorg wakker schudt

Margriet Bos · 2026-08-21

Je hoort het steeds vaker: de zorg staat onder druk. En dan bedoel ik niet alleen de werkdruk van onze hardwerkende zorgprofessionals, hoewel dat natuurlijk ook een enorm probleem is. Nee, het gaat om iets fundamentelers, iets dat zelfs bankiers zoals Michel van Schaik van de Rabobank wakker houdt. ### Waarom de bank zich met zorg bemoeit Van Schaik is er duidelijk over: de uitdagingen in de gezondheidszorg zijn simpelweg te groot om alleen aan de zorgsector over te laten. Dat klinkt misschien wat cru, maar als je erover nadenkt, heeft hij een punt. Het financiële plaatje, de maatschappelijke impact, de innovatie die nodig is – dat raakt ons allemaal, niet alleen de mensen in witte jassen. Hij pleit voor een hele andere manier van denken over zorg. Geen systeem dat alleen maar 'ziekte' behandelt, maar een systeem dat gezondheid beloont en preventie stimuleert. Dat is een behoorlijke verschuiving, vind je niet? ### De 'hindermacht' in de zorg Wat staat zo'n broodnodige transformatie dan in de weg? Van Schaik noemt het 'hindermacht'. Een term die je misschien niet direct in de mond neemt, maar die wel treffend is. Denk aan gevestigde belangen, oude structuren, regels die ooit logisch waren maar nu verstikkend werken. Het is een beetje zoals een olietanker die van koers moet veranderen: dat gaat niet zomaar, daar is tijd, kracht en een hoop overtuiging voor nodig. Het is niet dat zorgprofessionals niet willen veranderen, integendeel. Velen zien de noodzaak. Maar het systeem zelf kan soms zo log en complex zijn dat vernieuwing nauwelijks van de grond komt. En dat is zonde, want de ideeën en de wil zijn er vaak wel degelijk. ### Preventie als sleutel tot een gezonde toekomst Stel je eens voor: een zorgstelsel dat écht inzet op preventie. Dat betekent dat we niet wachten tot mensen ziek worden, maar dat we investeren in manieren om ze gezond te houden. Denk aan betere voorlichting over voeding, meer beweging, stressreductie. Het klinkt zo logisch, maar in de praktijk is het lastig om dit te realiseren. Waarom? Omdat de huidige financiering vaak gericht is op 'zorg verlenen' in plaats van 'ziekte voorkomen'. Als je pas betaald krijgt als iemand ziek is, is de prikkel om preventief te werken minder sterk. Dit is waar Van Schaiks oproep om een 'gezondheid belonend' systeem zo belangrijk wordt. Enkele voorbeelden van preventieve initiatieven die al goed werken en verder uitgebreid zouden kunnen worden: - **Buurtzorgteams:** Deze teams bieden zorg dicht bij huis en hebben ook oog voor de sociale context en preventie. Ze signaleren problemen vaak vroegtijdig. - **Leefstijlcoaching:** Programma's die mensen helpen hun eet-, beweeg- en slaappatronen te verbeteren. Vaak met meetbare resultaten op lange termijn. - **Technologische hulpmiddelen:** Denk aan apps die je helpen je bloeddruk of bloedsuiker te monitoren, of persoonlijke alarmsystemen die ouderen langer veilig thuis laten wonen. Deze 'beste persoonlijke alarmen voor senioren' zijn niet alleen handig bij nood, maar geven ook een gevoel van veiligheid dat bijdraagt aan welzijn. ### Samenwerking is essentieel Wat Van Schaik eigenlijk zegt, is dat we de zorg niet als een eiland moeten zien. Het raakt economie, maatschappij, welzijn. Daarom moeten we de handen ineenslaan. Overheid, zorginstellingen, verzekeraars, technologiebedrijven, en ja, zelfs banken – iedereen heeft een rol te spelen. Het gaat om het creëren van een ecosysteem waarin gezondheid centraal staat en waarin innovatie de ruimte krijgt. Het is een ambitieuze visie, dat zeker. Maar als we de uitdagingen echt serieus nemen, is het misschien wel de enige weg vooruit. Laten we die 'hindermacht' doorbreken en samen bouwen aan een gezonder Nederland. Want uiteindelijk profiteren we daar allemaal van, of je nu bankier bent, zorgprofessional, of gewoon iemand die graag gezond oud wil worden.