Zorgtechnologie: waarom bespaarde uren niet het enige zijn dat telt

Margriet Bos · 2026-08-04

Wanneer we praten over zorgtechnologie, gaat het gesprek vaak al snel over efficiëntie. Hoeveel tijd bespaart het? Hoeveel zorguren kunnen we ermee reduceren? Maar is dat wel de juiste vraag? Prof. dr. Henk Herman Nap stelt tijdens zijn oratie een confronterende, maar verfrissende vraag: "De vraag is niet óf technologie werkt, maar voor wie." Het is een inzicht dat je aan het denken zet. Want technologie die perfect werkt op papier, kan in de praktijk volledig voorbijgaan aan de behoeften van de mensen die er dagelijks mee moeten werken. ### De ware waarde van zorgtechnologie We leven in een tijd waarin zorg onder druk staat. Er is een groeiende vraag naar zorg, terwijl het aantal zorgprofessionals niet meegroeit. Logisch dus dat we naar technologie grijpen als redder in nood. Maar volgens Nap moeten we breder kijken dan alleen de bespaarde uren. De waarde van zorgtechnologie zit hem niet alleen in tijdswinst. Het gaat ook om: - **Kwaliteit van leven**: Voelt iemand zich veiliger en zelfstandiger met een persoonlijk alarm? - **Werkplezier**: Ervaart de zorgprofessional minder stress door ondersteunende technologie? - **Zorgrelatie**: Blijft er ruimte voor persoonlijk contact, of verdringt technologie het menselijke aspect? - **Zelfredzaamheid**: Kan iemand langer thuis blijven wonen op een veilige manier? Dit zijn allemaal vormen van waarde die moeilijk in cijfers zijn uit te drukken, maar die er wel degelijk toe doen. ### Flexibiliteit is de sleutel Een van de belangrijkste punten die Nap maakt, is dat we binnen de zorg flexibel moeten zijn. Er is geen one-size-fits-all oplossing. Wat voor de ene persoon werkt, kan voor de andere volkomen nutteloos zijn. Neem bijvoorbeeld een persoonlijk alarm voor senioren. Voor de een is een simpele alarmknop aan een koord voldoende. Een ander voelt zich juist veiliger met een slim horloge dat ook valdetectie heeft. En weer een ander wil helemaal geen technologie, maar vertrouwt liever op de buren. De kunst is om niet te denken vanuit de technologie, maar vanuit de persoon. Wat heeft deze specifieke mens nodig? Wat past bij zijn of haar levensstijl, wensen en mogelijkheden? ### Waarde geven aan wat waarde heeft Nap's oproep om "waarde te geven aan wat waarde heeft" is misschien wel de kern van zijn verhaal. Het betekent dat we onze definitie van succes moeten verbreden. Niet alleen kijken naar bespaarde euro's of uren, maar ook naar de immateriële opbrengsten. > "De vraag is niet óf technologie werkt, maar voor wie." - Prof. dr. Henk Herman Nap Deze uitspraak daagt ons uit om kritischer te kijken naar de inzet van technologie in de zorg. Het is een uitnodiging om in gesprek te gaan met de mensen om wie het gaat. Met ouderen die gebruikmaken van een alarmeringssysteem, met mantelzorgers die ermee werken, en met zorgprofessionals die er dagelijks mee te maken hebben. ### Wat betekent dit in de praktijk? Voor senioren en hun naasten betekent dit dat je kritisch mag zijn bij de keuze voor zorgtechnologie. Vraag jezelf af: - Lost dit apparaat echt een probleem op dat ik ervaar? - Is het gebruiksvriendelijk genoeg voor mij of mijn naaste? - Past het bij onze manier van leven? - Voelen we ons er veiliger en zelfstandiger door? Het antwoord op deze vragen zegt vaak meer over de waarde van een technologie dan welke kosten-batenanalyse dan ook. ### Vooruitkijken De zorg staat voor grote uitdagingen, maar technologie kan een waardevolle bondgenoot zijn. Mits we het op de juiste manier inzetten. Dat betekent: niet technologie om de technologie, maar technologie die echt iets toevoegt aan het leven van mensen. Het is een mooie en noodzakelijke verschuiving in denken. Want uiteindelijk gaat zorg niet over systemen of apparaten. Het gaat over mensen. En het is aan ons om ervoor te zorgen dat technologie die mensen echt dient - niet andersom. Dus laten we de vraag niet langer stellen of technologie werkt, maar voor wie. Dat is de weg naar zorg die zowel menselijk als toekomstbestendig is.