Zorgstelsel: waarom nieuwbouw niet de oplossing is

Margriet Bos · 2026-10-30

Het huidige zorgstelsel optimaliseren is veel effectiever dan complete nieuwbouw. Het gras is zeker niet groener bij onze buurlanden, stelt Marco Varkevisser: “Andere landen zijn jaloers op hoe wij toegankelijkheid en solidariteit hebben geborgd.” ### Waarom een nieuw zorgstelsel niet de oplossing is We horen vaak dat een compleet nieuw zorgstelsel nodig is om de problemen in de zorg op te lossen. Maar volgens Marco Varkevisser, hoogleraar zorgmarkten en mededinging, is dat een misvatting. “Het huidige stelsel optimaliseren is veel effectiever dan complete nieuwbouw,” zegt hij. “Het gras is zeker niet groener bij onze buurlanden.” Varkevisser benadrukt dat andere landen jaloers zijn op hoe wij in Nederland toegankelijkheid en solidariteit hebben geborgd. “We hebben een systeem waarin iedereen toegang heeft tot zorg, ongeacht inkomen of gezondheid. Dat is een enorme prestatie.” ### De knelpunten aanpakken Toch zijn er natuurlijk wel knelpunten. De wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg, de werkdruk in de ouderenzorg en de financiële houdbaarheid van het stelsel zijn reële problemen. Maar volgens Varkevisser lossen we die niet op door het hele stelsel overboord te gooien. “We moeten gericht hervormen, niet revolutionair.” Hij pleit voor een pragmatische aanpak: “Kijk naar wat werkt en verbeter dat. Bijvoorbeeld door betere samenwerking tussen huisartsen en specialisten, of door innovatieve bekostigingsmodellen die preventie belonen.” ### Lessen uit het buitenland Andere landen worstelen met dezelfde problemen, maar hebben vaak minder goede uitkomsten. “In landen met een meer marktgericht systeem, zoals de VS, zien we dat toegankelijkheid en solidariteit onder druk staan,” legt Varkevisser uit. “En landen met een puur publiek systeem, zoals het Verenigd Koninkrijk, kampen met lange wachtlijsten en onderfinanciering.” Nederland zit daar ergens tussenin, en dat blijkt een goede positie. “Ons stelsel is een compromis, maar wel een die goed werkt voor de meeste mensen.” ### Wat betekent dit voor de ouderenzorg? Voor ouderen die afhankelijk zijn van zorg, is een stabiel en betrouwbaar stelsel essentieel. Persoonlijke alarmering is daar een belangrijk onderdeel van: het stelt senioren in staat langer zelfstandig te wonen, met de zekerheid dat hulp snel beschikbaar is. Een nieuw stelsel zou die zekerheid niet per se verbeteren. Varkevisser waarschuwt dan ook voor de risico’s van een radicale hervorming: “Een nieuw stelsel lost de knelpunten niet op en creëert weer nieuwe problemen. Laten we vooral bouwen op wat we hebben.” ### Conclusie Kortom, het huidige zorgstelsel heeft zeker zijn gebreken, maar een compleet nieuw systeem is geen garantie voor betere zorg. Integendeel, we kunnen veel leren van de successen van ons eigen stelsel en die kennis gebruiken om gericht te verbeteren. Voor senioren en zorgprofessionals is het belangrijk om te beseffen dat continuïteit en stabiliteit vaak waardevoller zijn dan revolutionaire veranderingen.