Zorgstelsel: waarom optimaliseren beter werkt dan nieuwbouw

Margriet Bos · 2026-10-30

Het huidige zorgstelsel optimaliseren is veel effectiever dan complete nieuwbouw. Het gras is zeker niet groener bij onze buurlanden, stelt Marco Varkevisser: “Andere landen zijn jaloers op hoe wij toegankelijkheid en solidariteit hebben geborgd.” ### Waarom ons zorgstelsel zo gewaardeerd wordt We horen vaak dat het zorgstelsel op de schop moet. Maar volgens Varkevisser, expert op het gebied van zorgmarkten, is dat een verkeerde reflex. “We hebben een systeem dat toegankelijk en solidair is. Mensen maken zich zorgen over de kosten, maar vergeten hoe goed we het hier hebben.” In plaats van het hele systeem om te gooien, kunnen we beter kijken naar wat al goed werkt en dat versterken. Denk aan de basisverzekering, die iedereen toegang geeft tot zorg. Of de risicoverevening, waardoor verzekeraars niet alleen de gezonde mensen aantrekken. ### De valkuil van ‘nieuwbouw’ Een compleet nieuw stelsel klinkt aantrekkelijk, maar brengt grote risico’s met zich mee. “Je gooit dan ook de goede dingen weg”, waarschuwt Varkevisser. Bovendien kost een transitie veel geld en tijd, terwijl de problemen in de tussentijd niet worden opgelost. Bovendien zijn de problemen die we willen aanpakken – zoals wachtlijsten en personeelstekorten – niet uniek voor Nederland. “Andere landen kampen met dezelfde uitdagingen, maar hebben vaak minder solidariteit en toegankelijkheid.” ### Wat we kunnen leren van het buitenland Varkevisser benadrukt dat we niet moeten denken dat het elders beter is. “In landen als de VS zie je dat mensen zonder verzekering enorme rekeningen krijgen. Dat willen we hier niet.” Toch kunnen we wel inspiratie opdoen. Sommige landen experimenteren met nieuwe bekostigingsmodellen of digitale zorg. Maar die voorbeelden moeten we niet klakkeloos kopiëren. “Elk land heeft zijn eigen context. Wat daar werkt, werkt hier niet per se.” ### Optimaliseren: kleine stappen, groot effect In plaats van een revolutie pleit Varkevisser voor evolutie. “Kijk naar de knelpunten en pak die gericht aan.” Denk aan het verminderen van administratieve lasten, het bevorderen van samenwerking tussen zorgverleners en het stimuleren van innovatie. Een concreet voorbeeld: de inzet van persoonlijke alarmering voor senioren. “Daarmee kun je mensen langer thuis laten wonen, wat de druk op verpleeghuizen verlicht.” Zulke oplossingen zijn vaak eenvoudig en effectief. > “Het is verleidelijk om te denken dat een nieuw systeem alle problemen oplost, maar de praktijk leert dat we beter kunnen voortbouwen op wat we hebben.” – Marco Varkevisser ### Conclusie: koester wat we hebben Ons zorgstelsel is niet perfect, maar het is wel een van de meest solidaire ter wereld. Laten we daar trots op zijn en het verbeteren waar nodig. Nieuwbouw is geen garantie voor succes; optimaliseren wel. Kortom, laten we niet meteen alles overboord gooien. Door gericht te sleutelen aan het huidige systeem, kunnen we de knelpunten aanpakken zonder de goede dingen te verliezen. Dat is niet alleen efficiënter, maar ook rechtvaardiger.