Zorgfraude aanpakken: waarom Menzis de Wet Bibob nodig heeft

Margriet Bos · 2026-08-14

Zorgfraude is een hardnekkig probleem dat ons allemaal raakt, ook al zien we het niet direct. Het kost de Nederlandse samenleving jaarlijks honderden miljoenen euro's. En wie betaalt dat? Uiteindelijk wij allemaal, via onze zorgpremies. Daarom is het zo belangrijk dat zorgkantoren als Menzis stevige instrumenten krijgen om fraudeurs aan te pakken. Maar daarover is niet iedereen het eens. Uit een recente peiling onder Zorgvisie-lezers blijkt dat een ruime meerderheid vindt dat Menzis de Wet Bibob moet kunnen inzetten in de strijd tegen zorgfraude. De Wet Bibob, die officieel de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur heet, wordt nu vooral gebruikt door gemeenten om te controleren of bedrijven die een vergunning of subsidie aanvragen wel betrouwbaar zijn. Denk aan de horeca of de vastgoedsector. Maar in de zorg? Dat gaat nog niet vanzelf. Waarom is de Wet Bibob zo belangrijk in de zorg? Simpel gezegd: het geeft zorgkantoren de mogelijkheid om diepgaand onderzoek te doen naar de achtergrond van zorgaanbieders. Zo kunnen ze bijvoorbeeld zien of een bestuurder eerder betrokken is geweest bij frauduleuze praktijken of strafbare feiten. Zonder deze wet kunnen zorgkantoren vaak alleen achteraf ingrijpen, als de schade al is geleden. Met de Wet Bibob kunnen ze vooraf controleren en voorkomen dat onbetrouwbare partijen zich überhaupt in de zorgmarkt nestelen. ### De rol van de politiek Toch is het niet zo eenvoudig als het klinkt. De Wet Bibob is op dit moment niet zonder meer toepasbaar in de zorgsector. Daarvoor is een wetswijziging nodig. En dat is precies waar de politiek om de hoek komt kijken. Volgens de lezers van Zorgvisie moet de politiek snel juridisch regelen dat zorgkantoren deze bevoegdheid krijgen. Het is een kwestie van wetgeving die moet worden aangepast, en dat kost tijd. Maar tijd is iets wat we niet altijd hebben als het om zorgfraude gaat. De urgentie is groot. Denk bijvoorbeeld aan zorgaanbieders die declaraties indienen voor zorg die nooit is verleend, of die cliënten opzettelijk verkeerd indiceren om meer geld te ontvangen. Het zijn geen uitzonderingen; het komt structureel voor. En elke euro die naar fraude gaat, is een euro die niet naar echte zorg gaat. Dat is niet alleen oneerlijk, het is ook schadelijk voor de kwaliteit van zorg die kwetsbare ouderen ontvangen. ### Wat zegt de praktijk? In de praktijk zien we dat gemeenten al positieve ervaringen hebben met de Wet Bibob. Ze kunnen vergunningen weigeren of intrekken als er een ernstig risico bestaat dat het geld wordt gebruikt voor criminele activiteiten. Waarom zou dat niet werken in de zorg? Het antwoord is simpel: het zou wel werken, maar de juridische basis ontbreekt nog. - Menzis heeft aangegeven de Wet Bibob te willen gebruiken, maar kan dat nu nog niet. - Zorgkantoren hebben nu beperkte middelen om de integriteit van zorgaanbieders te toetsen. - Een wetswijziging zou zorgkantoren gelijke bevoegdheden geven als gemeenten. Daarnaast is er nog een ander belangrijk aspect: preventie. Voorkomen is altijd beter dan genezen, ook in de zorgadministratie. Met de Wet Bibob kunnen zorgkantoren vroegtijdig signaleren of er rode vlaggen zijn. Dat kan gaan over strafbare feiten in het verleden, maar ook over verdachte constructies met bedrijven of financieringen. ### Wat betekent dit voor u? Misschien denkt u: dit gaat over zorgkantoren en wetgeving, wat heeft dat met mij te maken? Meer dan u denkt. Als u of een familielid zorg ontvangt, wilt u erop kunnen vertrouwen dat die zorg eerlijk en veilig is. Zorgfraude ondermijnt dat vertrouwen. Het zorgt ervoor dat onbetrouwbare partijen actief blijven en dat de druk op zorgverleners die het wel goed doen, toeneemt. Iedereen verdient zorg die klopt, van de declaratie tot de dagelijkse ondersteuning. De uitslag van de peiling is duidelijk: een ruime meerderheid van de mensen die dagelijks met zorg te maken hebben, wil dat Menzis en andere zorgkantoren de Wet Bibob kunnen inzetten. De politiek heeft nu de bal. Het is tijd om wetgeving door te voeren die zorgfraude echt aanpakt. Niet morgen, maar vandaag. Want elke dag dat we wachten, kost geld én vertrouwen. Hebt u vragen over persoonlijke alarmering of veiligheid voor ouderen? Neem gerust contact op. Wij denken graag met u mee over oplossingen die passen bij uw situatie. Want veiligheid begint met vertrouwen, en vertrouwen begint met goede zorg.