Zorgfraude aanpakken: waarom Menzis de Wet Bibob nodig heeft

Margriet Bos · 2026-08-14

Het is een onderwerp dat de gemoederen in de zorgsector flink bezighoudt: zorgfraude. En de uitkomst van onze poll is duidelijk. Een ruime meerderheid van de Zorgvisie-lezers vindt dat zorgkantoor Menzis de Wet Bibob moet kunnen inzetten om fraude aan te pakken. Maar wat betekent dat precies, en waarom is dit zo'n belangrijk discussiepunt? Laten we het eens rustig bekijken. De Wet Bibob, voluit de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur, is een instrument dat overheden en instanties kunnen gebruiken om te voorkomen dat ze onbedoeld criminele activiteiten faciliteren. Denk aan het weigeren van een vergunning of een subsidie als er een vermoeden is van strafbare feiten. Voor een zorgkantoor zoals Menzis, dat jaarlijks miljarden euro's aan zorgbudgetten verdeelt, zou dat een krachtig wapen zijn tegen misbruik. ### Waarom Menzis vooroploopt Menzis is een voorloper in de aanpak van zorgfraude, en dat is niet voor niets. Ze zien dagelijks de gevolgen van oneerlijke praktijken: geld dat weglekt naar malafide zorgaanbieders terwijl het bedoeld is voor kwetsbare ouderen en andere zorgbehoevenden. Het is een probleem dat niet alleen financiële schade oplevert, maar ook het vertrouwen in de zorg ondermijnt. De poll-uitslag laat zien dat er brede steun is voor het verruimen van de bevoegdheden van zorgkantoren. Mensen begrijpen dat we de regels moeten aanpassen aan de realiteit van vandaag. Fraudeurs worden steeds inventiever, dus onze middelen moeten dat ook worden. ### De rol van de politiek Toch is er een addertje onder het gras. Menzis mag de Wet Bibob op dit moment niet zomaar toepassen. Daarvoor is een wetswijziging nodig, en die moet de politiek snel doorvoeren. Onze lezers zijn daar duidelijk over: het juridisch kader moet worden aangepast zodat zorgkantoren dezelfde instrumenten krijgen als bijvoorbeeld gemeenten. Het is een kwestie van timing en urgentie. Elke maand dat we wachten, is een maand waarin fraudeurs hun gang kunnen blijven gaan. De roep om actie wordt steeds luider, niet alleen vanuit de zorgsector zelf, maar ook vanuit de samenleving die verwacht dat belastinggeld goed wordt besteed. ### Wat dit betekent voor de praktijk Stel je voor: een zorgaanbieder die zich verdacht gedraagt, maar waar onvoldoende bewijs is voor een strafrechtelijk onderzoek. Met de Wet Bibob kan Menzis zelf een integriteitsonderzoek starten en op basis daarvan besluiten om geen contracten af te sluiten. Dat is een laagdrempeliger en sneller traject dan een volledige strafzaak. De voordelen zijn duidelijk: - Snellere interventies mogelijk bij verdachte situaties - Minder administratieve lasten voor eerlijke zorgaanbieders - Beter bescherming van zorgbudgetten voor de mensen die het nodig hebben - Een sterker signaal aan fraudeurs dat de zorg geen vrijplaats is Natuurlijk zijn er ook zorgen. Critici vragen zich af of de Wet Bibob niet te veel macht geeft aan zorgkantoren en of de privacy van zorgaanbieders voldoende wordt beschermd. Dat zijn terechte punten, maar ze mogen geen excuus zijn om niets te doen. ### De volgende stap De bal ligt nu bij de politiek. Het is aan hen om de wetgeving aan te passen en zorgkantoren zoals Menzis de tools te geven die ze nodig hebben. De signalen uit de sector zijn helder: we willen vooruit, we willen beschermen, en we willen dat zorgfraude geen kans meer krijgt. Het is geen kwestie van willen, maar van moeten. Zorgfraude is diefstal van gemeenschapsgeld, en we hebben de plicht om daar iets aan te doen. Laten we hopen dat de wetgever snel handelt, zodat Menzis en andere zorgkantoren hun werk nog beter kunnen doen. Want uiteindelijk gaat het om één ding: goede zorg voor iedereen die het nodig heeft.