Zorgfraude aanpakken: het begint bij de voordeur

Margriet Bos · 2026-06-09

Zorgfraude is een groeiend probleem dat niet alleen de overheid, maar ook zorgverleners en cliënten raakt. Het kost de maatschappij miljoenen euro's per jaar en ondermijnt het vertrouwen in de zorgsector. Joost van der Slobbe, hoofd Recherche Zorgfraude, zegt daarover: "Een gecoördineerde aanpak is noodzakelijk om zorgcriminaliteit te bestrijden." Maar wat betekent dat concreet? En waarom begint die aanpak bij de voordeur? ### Wat is zorgfraude precies? Zorgfraude komt in allerlei vormen voor. Denk aan het declareren van niet-geleverde zorg, zoals een rollator die nooit is afgeleverd maar wel wordt gefactureerd. Of het opzettelijk overschrijven van medicijnen om winst te maken. Ook valt het oprekken van indicaties voor persoonlijke verzorging of verpleging eronder. Het gaat vaak om kleinere bedragen per keer, maar opgeteld loopt het in de miljoenen. Het probleem is dat fraudeurs vaak slim te werk gaan. Ze weten hoe het systeem werkt en misbruiken gaten in de controle. Daarom is een gecoördineerde aanpak zo belangrijk. Alleen door samenwerking tussen instanties zoals de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, zorgverzekeraars en de politie kunnen we dit aanpakken. ### Waarom de voordeur? Van der Slobbe benadrukt dat de aanpak bij de voordeur begint. Dat klinkt misschien simpel, maar het is een cruciaal punt. Fraudeurs komen vaak niet verder dan de voordeur van een zorginstelling of het huis van een cliënt. Door daar al streng te controleren, kunnen we veel problemen voorkomen. Denk aan het controleren van identiteitsbewijzen, het vragen naar legitimatie bij zorgverleners, of het doorlichten van declaraties voordat ze worden uitbetaald. Het idee is dat preventie beter is dan genezen. Als we fraudeurs bij de voordeur stoppen, hoeven we later geen dure onderzoeken te doen. Dat bespaart niet alleen geld, maar ook tijd en frustratie voor iedereen die betrokken is bij de zorg. ### Hoe herken je fraude? Het herkennen van zorgfraude is niet altijd makkelijk, maar er zijn wel signalen waar je op kunt letten: - Onverklaarbare hoge declaraties voor een cliënt of instelling. - Zorgverleners die niet de juiste papieren hebben of niet geregistreerd staan. - Cliënten die zorg krijgen die ze niet nodig hebben, zoals dure hulpmiddelen of thuiszorg. - Facturen die niet kloppen met de geleverde zorg. Als je iets verdachts ziet, is het belangrijk om het te melden. Dat kan bij de gemeente, de zorgverzekeraar of direct bij de Recherche Zorgfraude. ### De rol van technologie Technologie speelt een steeds grotere rol in de strijd tegen zorgfraude. Data-analyse helpt om patronen te herkennen die op fraude wijzen. Zo kunnen systemen automatisch alert slaan bij ongebruikelijke declaraties. Ook wordt er gewerkt aan betere verificatiesystemen, zoals digitale handtekeningen en blockchain voor het bijhouden van zorgrecords. Maar technologie is geen wondermiddel. Het blijft mensenwerk om verdachte zaken te onderzoeken en te beoordelen. Daarom is samenwerking tussen mens en machine zo belangrijk. ### Wat kun jij doen? Als professional in de ouderenzorg of als mantelzorger kun je ook bijdragen. Wees alert op onregelmatigheden en meld ze. Vraag door als iets niet klopt. En wees niet bang om kritische vragen te stellen aan zorgverleners of instanties. Samen kunnen we de zorg eerlijk en transparant houden. Van der Slobbe vat het mooi samen: "Een gecoördineerde aanpak is noodzakelijk om zorgcriminaliteit te bestrijden." Het begint bij ons allemaal, bij de voordeur. ### Conclusie Zorgfraude is een serieus probleem, maar met de juiste aanpak kunnen we het aan. Door preventie, samenwerking en technologie kunnen we fraudeurs stoppen voordat ze schade aanrichten. Laten we samenwerken om de zorg te beschermen en het vertrouwen te herstellen.