Zorgdata-hacks zetten politiek onder druk

Margriet Bos · 2026-05-22

Twee grote hacks in een jaar tijd waarbij enorme hoeveelheden zorgdata zijn gestolen, hebben de vaste Kamercommissie wakker geschud. Het is niet zomaar een incident; het is een wake-upcall voor de hele sector. Je denkt misschien: 'Waarom zou ik me druk maken over cybersecurity in de zorg?' Maar stel je voor dat jouw medische gegevens, van medicijngebruik tot diagnoses, op straat komen te liggen. Dat is precies wat er gebeurde bij deze aanvallen. En dat raakt niet alleen de privacy van patiënten, maar ook het vertrouwen in het hele systeem. ### Wat is er precies gebeurd? Bij twee afzonderlijke hacks, met een tussenpoos van ongeveer een jaar, wisten cybercriminelen binnen te dringen in systemen van zorginstellingen. Ze stalen data zoals namen, adressen, geboortedata en medische dossiers. De impact was enorm: duizenden patiënten werden getroffen en de zorgverleners moesten wekenlang met de hand werken omdat systemen plat lagen. De vaste Kamercommissie, die zich bezighoudt met gezondheidszorg, reageerde geschokt. Ze riepen op tot strengere maatregelen en meer investeringen in digitale veiligheid. Maar de vraag is: wat kunnen we hier nu van leren?  ### Waarom is dit belangrijk voor senioren? Voor ouderen, die vaak afhankelijk zijn van zorgtechnologie zoals persoonlijke alarmsystemen, is cybersecurity extra cruciaal. Stel dat een hacker toegang krijgt tot een alarmknop of een monitoringssysteem? Dan kan dat levensbedreigende situaties veroorzaken. Het is niet alleen een kwestie van privacy, maar van veiligheid. Denk aan een persoonlijk alarm dat je om je nek draagt. Als dat systeem wordt gehackt, kan een val of een medisch noodgeval onopgemerkt blijven. Daarom is het essentieel dat zorginstellingen en leveranciers van alarmsystemen hun digitale beveiliging op orde hebben. ### Wat kun je zelf doen? Je kunt niet alles voorkomen, maar je kunt wel stappen zetten om jezelf te beschermen: - Kies voor een alarm dat werkt op een beveiligd netwerk, niet via open wifi. - Vraag je zorgverlener hoe ze omgaan met data en of ze voldoen aan de nieuwste veiligheidsnormen. - Wees alert op verdachte berichten of telefoontjes die om persoonlijke informatie vragen. Het klinkt misschien overdreven, maar in een wereld waar hacks steeds vaker voorkomen, is voorzichtigheid geen luxe. Het is een noodzaak. ### De rol van de overheid De Kamercommissie heeft inmiddels aangedrongen op strengere wetgeving en meer inspecties. Ze willen dat zorginstellingen verplicht worden om hun cybersecurity regelmatig te laten controleren. Ook moet er een meldplicht komen voor datalekken, zodat patiënten snel worden geïnformeerd als hun gegevens zijn gestolen. Maar wetten alleen zijn niet genoeg. Het vraagt om een cultuurverandering waarin veiligheid net zo belangrijk wordt als zorgkwaliteit. Dat begint bij bewustwording, van de directie tot de verpleegkundige op de afdeling. ### Een concreet voorbeeld Neem een verpleeghuis in Utrecht dat na een hack volledig moest overschakelen op papieren dossiers. Drie weken lang konden ze geen digitale medicatie-overzichten raadplegen. Dat leidde tot fouten en vertragingen. Gelukkig raakte niemand gewond, maar het had heel anders kunnen aflopen. Dit soort verhalen laten zien dat cybersecurity geen technisch detail is, maar een kernonderdeel van goede zorg. Het is tijd dat we het serieus nemen. ### Tot slot De hacks hebben de politiek wakker geschud, maar de echte verandering moet in de praktijk plaatsvinden. Of je nu een zorgverlener bent, een patiënt of een mantelzorger, we hebben allemaal een rol te spelen. Blijf kritisch, stel vragen en eis veiligheid. Want jouw gezondheid is het waard.