Zorgcriminaliteit: de kraan dichtdraaien of blijven dweilen?

Margriet Bos · 2026-07-22

Gemeenten, opsporingsdiensten, zorgkantoren en politici moeten hard aan de slag om de vergaande corruptie van zorgland terug te draaien. Maar is de sector nog schoon te vegen? Het is een vraag die steeds meer mensen bezighoudt. Zeker nu blijkt dat fraude en misbruik in de zorg niet alleen incidenten zijn, maar een structureel probleem vormen. ### Wat is zorgcriminaliteit precies? Zorgcriminaliteit gaat over misbruik van zorgsystemen voor financieel gewin. Denk aan valse declaraties, nepfacturen of het opzettelijk leveren van ondermaatse zorg. Het kost de maatschappij jaarlijks miljarden euro's. En dat geld had naar echte zorg voor kwetsbare ouderen moeten gaan. Voor senioren en hun naasten is dit extra pijnlijk. Want wie vertrouwt er nog op een systeem dat zo vaak wordt misbruikt? Toch zijn er ook positieve ontwikkelingen. Steeds meer instanties werken samen om fraude op te sporen en te stoppen. ### Hoe herken je zorgcriminaliteit? Het is niet altijd makkelijk om fraude te herkennen. Maar er zijn wel signalen waar je op kunt letten: - Onverwachte kosten of facturen voor diensten die je niet hebt gehad. - Zorgverleners die geen duidelijk overzicht geven van geleverde zorg. - Druk om snel contracten te tekenen of akkoord te gaan met extra diensten. - Personeel dat wisselt of niet goed op de hoogte is van jouw situatie. Als je zoiets meemaakt, aarzel dan niet om het te melden. Bij je gemeente of bij het meldpunt fraude. Jij kunt het verschil maken. ### Wat doen gemeenten en opsporingsdiensten? Gemeenten hebben een belangrijke rol. Zij zijn verantwoordelijk voor de Wmo en een deel van de jeugdzorg. Steeds vaker zetten ze gespecialiseerde teams in om fraude op te sporen. Ook opsporingsdiensten zoals de FIOD en de politie werken samen om grootschalige fraude aan te pakken. Toch is er nog een lange weg te gaan. Want de kraan dichtdraaien is makkelijker gezegd dan gedaan. Het systeem is complex en fraudeurs zijn inventief. Daarom is het belangrijk dat we allemaal alert blijven. ### Wat kun jij doen? Als senior of mantelzorger kun je zelf ook bijdragen aan een schonere zorgsector. Vraag altijd om duidelijke informatie. Laat je niet onder druk zetten. En als iets niet klopt, meld het dan. Samen kunnen we de zorg weer veilig en eerlijk maken. Het is een kwestie van de kraan dichtdraaien én blijven dweilen. Maar met de juiste aanpak en voldoende aandacht kan het. Laten we er samen voor zorgen dat zorgcriminaliteit geen kans meer krijgt.