Zorgcriminaliteit: hoe we de kraan kunnen dichtdraaien en de rotzooi opruimen

Margriet Bos · 2026-07-22

Gemeenten, opsporingsdiensten, zorgkantoren en politici moeten hard aan de slag om de vergaande corruptie in de zorgsector terug te draaien. Maar is de sector nog schoon te vegen? Het is een vraag die steeds vaker opkomt, en terecht. We duiken in de problematiek en bespreken wat er nodig is om het tij te keren. ### Wat is zorgcriminaliteit precies? Zorgcriminaliteit is een breed begrip. Het omvat alles van fraude met declaraties tot het opzetten van neppraktijken die zorg declareren die nooit is geleverd. Denk aan het indienen van valse rekeningen voor niet-bestaande thuiszorg of het overbehandelen van patienten om meer geld te vangen. Het gaat om miljoenen euro's die verdwijnen uit de zorg, geld dat eigenlijk bedoeld is voor echte patienten. - **Declaratiefraude**: Het opzettelijk onjuist declareren van zorgprestaties. - **Identiteitsfraude**: Het gebruik van valse identiteiten om zorg te claimen. - **Onderbehandeling**: Het geven van minder zorg dan nodig om kosten te besparen, maar wel de volle pond declareren. ### De rol van gemeenten en zorgkantoren Gemeenten en zorgkantoren spelen een cruciale rol in het tegengaan van zorgcriminaliteit. Zij zijn verantwoordelijk voor het toezicht op de zorg die wordt geleverd en de declaraties die binnenkomen. Maar vaak ontbreekt het aan capaciteit en kennis om fraude tijdig te signaleren. Het is een kat-en-muisspelletje, waarbij criminelen steeds slimmere manieren vinden om de regels te omzeilen. > "Het is niet alleen een kwestie van meer controles, maar ook van slimmere controles," zegt een expert van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. "We moeten vooroplopen in het herkennen van patronen die wijzen op fraude." ### Wat kunnen we doen? Het is duidelijk dat er actie nodig is. Hier zijn een paar stappen die kunnen helpen: - **Versterk de handhaving**: Meer inspecteurs en betere samenwerking tussen instanties. - **Gebruik data-analyse**: Door slim gebruik te maken van data kunnen verdachte patronen eerder worden opgespoord. - **Bewustwording**: Zorgverleners en patienten moeten weten wat de signalen van fraude zijn. - **Strenge straffen**: Zware sancties voor wie betrapt wordt, werken afschrikwekkend. ### Het perspectief van de zorgprofessional Voor de gemiddelde zorgprofessional is het frustrerend. Ze werken hard om goede zorg te leveren, maar worden geconfronteerd met een systeem dat soms corrupt overkomt. Het is belangrijk om te onthouden dat de meeste zorgverleners integer zijn. Maar de rotte appels moeten eruit. ### Toekomstperspectief Is de sector nog schoon te vegen? Ja, maar het vergt een gezamenlijke inspanning. Het begint bij bewustwording en eindigt bij strenge handhaving. We moeten de kraan van fraude dichtdraaien en beginnen met dweilen. Alleen dan kunnen we het vertrouwen in de zorg herstellen. Het is een uitdaging, maar niet onmogelijk. Laten we samen werken aan een eerlijk zorgsysteem.