Zorgboog Zet In Op Extramurale Zorg: Minder Crises, Maar Tegen Welke Prijs?

Margriet Bos · 2026-10-02

### Een gedurfde koerswijziging met onverwachte gevolgen Stel je voor: je bent specialist ouderengeneeskunde en je wordt gevraagd om de zorg fundamenteel anders te organiseren. Niet langer wachten tot ouderen in crisis raken en dan ingrijpen, maar juist vooruitkijken en problemen voorkomen. Dat is precies wat Zorgboog deed. Ze verplaatsten de specialist ouderengeneeskunde van intramuraal – binnen de muren van het verpleeghuis – naar extramuraal, dus naar de thuissituatie van ouderen. Het resultaat? Minder crisissituaties. Dat klinkt als een overwinning, toch? Maar zoals zo vaak in de zorg, is het verhaal genuanceerder. Dezelfde aanpak zorgde namelijk ook voor personeelskrapte in het verpleeghuis en een flinke daling van de omzet. En terug naar de oude situatie? Dat is geen optie, aldus de betrokkenen. ### Waarom extramurale zorg zo belangrijk is De vergrijzing in Nederland zet door. Steeds meer ouderen willen zo lang mogelijk thuis blijven wonen, en dat is begrijpelijk. Het eigen huis, de vertrouwde omgeving, de buurt waarin je al jaren woont – dat alles draagt bij aan een gevoel van veiligheid en welzijn. Maar het brengt ook risico's met zich mee. Een valpartij, een verwarde bui, eenzaamheid: het zijn allemaal factoren die kunnen leiden tot een acute crisis. Door de specialist ouderengeneeskunde naar de thuissituatie te verplaatsen, kun je eerder signaleren en ingrijpen. Denk aan een oudere die steeds vaker vergeet medicijnen in te nemen, of iemand die moeite krijgt met traplopen. Als je er op tijd bij bent, kun je vaak voorkomen dat het escaleert. Dat is de kracht van extramurale zorg. ### De keerzijde: personeelstekort en omzetdaling Maar hier wringt de schoen. Dezelfde specialisten die nu buiten het verpleeghuis werken, zijn niet meer beschikbaar voor de intramurale afdelingen. Het gevolg: onderbezetting en meer druk op het overgebleven personeel. En laten we eerlijk zijn, de zorg kampt al jaren met personeelstekorten. Deze verschuiving maakt dat niet makkelijker. Daarnaast daalt de omzet. Verpleeghuisbedden brengen nu eenmaal meer geld in het laatje dan consulten aan huis. Het is een bittere pil, maar wel een die volgens Zorgboog nodig is. "Van Bernhoven leerden we: houd je rug recht," zeggen ze. Met andere woorden: laat je niet van de wijs brengen door tegenwind. De koers is goed, ook al doet het pijn. ### Wat kunnen we leren van Bernhoven? Bernhoven is een ziekenhuis dat eerder een vergelijkbare transformatie doormaakte. Ze durfden buiten de gebaande paden te treden en investeerden in preventie en samenwerking met de eerste lijn. Het resultaat? Minder ziekenhuisopnames en betere zorg tegen lagere kosten. De les: durf te vernieuwen, ook als het even moeilijk wordt. Voor Zorgboog betekent dit dat ze moeten vasthouden aan hun visie. De voordelen – minder crises, meer ouderen die langer thuis kunnen blijven wonen – wegen op tegen de nadelen. Maar het vraagt wel om een lange adem en een flinke dosis doorzettingsvermogen. ### Conclusie: een hobbelige weg naar betere zorg De aanpak van Zorgboog is moedig en noodzakelijk. De zorg zoals we die kennen, is niet houdbaar. We moeten naar een model waarin preventie centraal staat en waarin ouderen de regie over hun eigen leven behouden. Dat gaat gepaard met groeipijnen, zoals personeelstekort en omzetdaling. Maar terugkeren naar het oude systeem is geen optie. De boodschap is duidelijk: houd je rug recht en blijf geloven in een betere toekomst voor de ouderenzorg. Wat vind jij? Moet de zorg nog verder verschuiven naar extramuraal, of zijn er betere oplossingen? Deel je gedachten – we horen het graag.