Zorgbekostiging moderniseren: prioriteit voor minister Hermans?

Margriet Bos · 2026-02-23

We horen het al jaren: de zorg van de toekomst moet 'integraal' worden. Dat klinkt mooi, toch? Maar als je dan kijkt hoe de financiering nu werkt, dan schrik je je soms een beetje. Het loopt nog steeds via van die strak afgebakende paden. Alsof zorg in hokjes past. Terwijl we allemaal weten dat het leven, en zeker zorg, veel complexer is. Moet de nieuwe minister Sophie Hermans hier meteen werk van maken? Dat is de vraag die ik vandaag met je wil bespreken. Want laten we eerlijk zijn, zonder een moderner bekostigingssysteem blijft die integrale zorg een mooi ideaal. Een ideaal dat in de praktijk vaak stuit op bureaucratische muren. ### Waarom vastlopen in hokjes? Het huidige systeem is eigenlijk best logisch ontstaan. Voor elke soort zorg was er een potje. Huisartsenzorg hier, thuiszorg daar, geestelijke gezondheidszorg weer ergens anders. Maar het leven van mensen, zeker van ouderen, loopt niet zo netjes langs die lijntjes. Iemand met diabetes heeft misschien ook hulp nodig bij het huishouden, of een luisterend oor tegen eenzaamheid. Dat zijn drie verschillende 'hokjes' in het huidige financieringssysteem. Het gevolg? Professionals moeten creatief worden. Ze moeten puzzelen om voor hun cliënt de juiste zorg te regelen, terwijl ze eigenlijk gewoon willen doen wat nodig is. Dat kost tijd, energie en leidt soms tot vertraging. Precies wat we niet willen. ### De mens centraal, niet het systeem Integrale zorg betekent dat we uitgaan van wat iemand nodig heeft. Het complete plaatje. Niet van wat er in welk budget past. Stel je voor dat je als professional één plan kunt maken, gebaseerd op de behoeften van de persoon voor je. Zonder eerst te moeten checken bij welk loket je moet zijn. Dat vraagt om lef. Om het durven loslaten van oude structuren. En ja, dat is spannend. Want wie betaalt wat? Hoe zorg je dat het eerlijk blijft? Het zijn terechte vragen. Maar ze mogen geen excuus zijn om niets te doen. ### Wat zou er kunnen veranderen? Er zijn al mooie initiatieven die laten zien dat het anders kan. Kleine proeftuinen waar ze experimenteren met een persoonsgebonden budget. Of regio's waar zorgverleners samen één pot hebben voor een bepaalde groep mensen. De lessen uit die projecten zijn goud waard. - Meer regie bij de professional en de cliënt zelf - Minder administratieve lasten en papierwerk - Snellere toegang tot de juiste ondersteuning - Betere samenwerking tussen verschillende zorgverleners Het gaat erom dat we leren van wat werkt. En dat we die successen niet klein houden, maar juist gaan uitvergroten. ### De rol van minister Hermans Sophie Hermans staat voor een grote uitdaging. Ze kan kiezen voor veilig, voor beetje bij beetje aanpassen. Of ze kan het voortouw nemen en zeggen: dit systeem is toe aan een fundamentele update. Net zoals je je telefoon soms moet updaten om nieuwe apps te kunnen gebruiken. Een collega zei het laatst zo treffend: *'We vragen onze zorgprofessionals om out-of-the-box te denken, maar financieren ze in strakke dozen.'* Dat raakt de kern. We verwachten innovatie en menselijkheid, maar belonen nog vaak het volgen van de regels. Modernisering van de bekostiging is geen technisch dossier. Het is een keuze voor een andere manier van kijken. Een keuze om vertrouwen te geven aan de mensen die het werk doen. En om echt uit te gaan van de behoeften van degene die zorg nodig heeft. Dus, terug naar de vraag: moet dit prioriteit zijn? Ik denk van wel. Omdat elke dag dat we wachten, professionals en cliënten vastlopen in een systeem dat hen niet meer dient. Het is tijd voor zorg die stroomt, in plaats van zorg die hobbelt van het ene hokje naar het andere. De vraag is niet óf we moeten veranderen, maar hoe snel minister Hermans de kar gaat trekken.