Zorgaanbieders moeten harder optreden tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag

Margriet Bos · 2026-04-24

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft een duidelijke boodschap: het aantal meldingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag daalt niet snel genoeg. Zorgaanbieders moeten daarom meer doen om dit probleem aan te pakken. Dit is niet alleen een kwestie van regels, maar ook van cultuur en bewustwording. ### Waarom de inspectie alarm slaat Uit recente rapporten blijkt dat het aantal incidenten al jaren stabiel blijft, terwijl er wel meer meldingen binnenkomen. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar het betekent dat er nog steeds te veel gebeurt. De IGJ wil dat zorginstellingen proactiever worden. Ze moeten niet alleen reageren op klachten, maar ook preventief werken. - Meer training voor personeel over omgang met kwetsbare ouderen - Duidelijke meldprocedures die laagdrempelig zijn voor slachtoffers - Regelmatige audits en gesprekken met bewoners en families Dit zijn geen loze woorden. Het gaat om echte veranderingen in de dagelijkse praktijk. En dat begint bij leiderschap.  ### Wat betekent dit voor senioren en hun naasten? Voor ouderen die in een zorginstelling wonen, is veiligheid een topprioriteit. Seksueel grensoverschrijdend gedrag is een van de meest schrijnende vormen van misbruik. Het kan variëren van ongewenste aanrakingen tot ernstigere vormen van intimidatie. De inspectie wil dat instellingen een omgeving creëren waar dit niet kan gebeuren. > "Iedereen heeft recht op een veilige woon- en zorgomgeving. Daar mogen geen uitzonderingen op zijn." – zegt een woordvoerder van de IGJ. Dit raakt ook aan de bredere discussie over kwaliteit van zorg. Als je als familie een dierbare toevertrouwt aan een instelling, verwacht je dat die persoon met respect wordt behandeld. De inspectie zet nu extra druk op aanbieders om dit waar te maken. ### Hoe zorgaanbieders kunnen verbeteren Er zijn concrete stappen die instellingen kunnen nemen. Denk aan het trainen van medewerkers in het herkennen van signalen. Ook het betrekken van bewoners bij het opstellen van gedragscodes helpt. Verder is het belangrijk dat er een cultuur van openheid ontstaat, waarin melden niet wordt gezien als klikken. - Instellen van een vertrouwenspersoon per afdeling - Regelmatig overleg met cliëntenraden over veiligheid - Investeren in technologie zoals camera's op gedeelde ruimtes (met toestemming) De inspectie benadrukt dat er geen one-size-fits-all oplossing is. Elke instelling moet kijken naar de eigen situatie. Maar de urgentie is groot. ### De rol van familie en mantelzorgers Ook naasten kunnen een verschil maken. Door alert te zijn op veranderingen in het gedrag van een oudere, zoals terugtrekking of angst. En door het gesprek aan te gaan met zorgmedewerkers. Als er iets niet klopt, moet dat gemeld worden. De IGJ roept daarom op tot meer samenwerking. Veiligheid is een gedeelde verantwoordelijkheid. En dat begint met bewustwording. ### Conclusie De boodschap van de inspectie is helder: het kan en moet beter. Zorgaanbieders hebben een morele en wettelijke plicht om seksueel grensoverschrijdend gedrag aan te pakken. Voor senioren en hun families betekent dit hopelijk meer rust en vertrouwen. Maar alleen als instellingen daadwerkelijk in actie komen. De tijd van praten is voorbij; nu is het tijd voor doen.