Zorg zonder zzp'ers: Wat nu?

Margriet Bos · 2026-10-09

De zorgsector staat op een kruispunt. Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Thierry Aartsen, heeft een nieuw wetsvoorstel gepubliceerd: de Zelfstandigewet. Deze wet moet duidelijkheid scheppen over wie als zelfstandige mag werken en wie niet. Maar er is een probleem: het lijkt erop dat verpleegkundigen die als zzp'er werken, niet kunnen voldoen aan de criteria. Dat roept de vraag op: wat moet de zorg zonder hen? ### Waarom de Zelfstandigewet zorgen baart De Zelfstandigewet is bedoeld om schijnzelfstandigheid tegen te gaan. Werknemers die eigenlijk in dienstverband zouden moeten werken, moeten dat ook gaan doen. Maar de criteria zijn streng. Zo moet een zzp'er bijvoorbeeld meerdere opdrachtgevers hebben, een eigen bedrijfsvoering en geen gezagsverhouding. Voor verpleegkundigen die via een uitzendbureau of detacheringsbureau werken, is dat lastig. Vaak werken ze toch voor één instelling, onder leiding van een leidinggevende. Daardoor voldoen ze niet aan de eisen. > "De zorg is nog lang niet klaar met zzp'ers," zegt een woordvoerder van de beroepsvereniging. "We hebben ze hard nodig, vooral nu er een tekort is aan personeel." ### De gevolgen voor de zorg Als de wet doorgaat zoals hij nu is, mogen veel zzp-verpleegkundigen niet meer als zelfstandige werken. Dat betekent dat ze in dienst moeten treden bij een zorginstelling, of moeten stoppen. Voor sommige zorginstellingen is dat een ramp. Zij leunen zwaar op flexibele krachten om gaten in het rooster op te vullen. Zonder hen kunnen afdelingen sluiten of moeten patiënten worden overgeplaatst. Bovendien werken veel zzp'ers juist omdat ze zo meer controle hebben over hun leven. Ze kunnen hun eigen uren indelen, nemen pauzes wanneer ze willen en kiezen hun eigen opdrachten. Dat trekt mensen aan die anders niet in de zorg zouden werken. Als dat wegvalt, verliezen we een groep die we juist nodig hebben. ### Wat zijn de alternatieven? Er zijn verschillende oplossingen denkbaar. Een daarvan is dat zorginstellingen zelf meer vaste contracten aanbieden. Maar dat kost tijd en geld, en niet iedereen wil een vast contract. Een andere optie is dat de overheid uitzonderingen maakt voor de zorg, zodat verpleegkundigen toch als zzp'er kunnen blijven werken. Maar dat kan weer leiden tot oneerlijke concurrentie. - **Meer vaste banen creëren**: zorginstellingen kunnen flexibele schillen omzetten in vaste contracten. - **Uitzonderingen maken**: de zorg kan een aparte status krijgen, zodat zzp'ers kunnen blijven werken. - **Nieuwe samenwerkingsvormen**: bijvoorbeeld coöperaties waarin zzp'ers samenwerken en toch aan de eisen voldoen. ### Wat betekent dit voor jou? Als je als zzp'er in de zorg werkt, is het belangrijk om je goed te laten informeren. Kijk of je aan de criteria voldoet en wat je opties zijn. Misschien kun je je aansluiten bij een coöperatie of je laten omscholen. Als je een zorginstelling runt, is het verstandig om nu al na te denken over hoe je zonder zzp'ers kunt voortbestaan. Want één ding is zeker: de zorg is nog lang niet klaar met zzp'ers. En zonder hen wordt het er niet makkelijker op.