Waarom het Noorden nu al de gevolgen voelt van het schrappen van opleidingen

Margriet Bos · 2026-08-14

De zorg in het Noorden van Nederland staat steeds meer onder druk. Door een groeiend tekort aan gz-psychologen en het schrappen van opleidingsplaatsen, wordt het voor zorginstellingen in Groningen, Friesland en Drenthe steeds lastiger om de juiste zorg te leveren. Maar wat betekent dit precies voor jou als professional, en vooral voor de mensen die afhankelijk zijn van deze zorg? Het is een probleem dat niet van vandaag of gisteren is. Al jarenlang waarschuwen experts voor de toenemende vraag naar psychologische hulp, terwijl het aanbod van gekwalificeerde professionals achterblijft. Nu de opleidingsplaatsen ook nog eens worden geschrapt, lijkt de situatie verder te verslechteren. ### De kern van het probleem Het tekort aan gz-psychologen is geen nieuws, maar de urgentie neemt wel toe. Vooral in de noordelijke provincies is de impact groot. Hier wonen relatief veel ouderen, en de vraag naar gespecialiseerde zorg groeit sneller dan in de rest van het land. Tegelijkertijd trekken veel jonge professionals weg naar de Randstad, waar de carrièremogelijkheden vaak aantrekkelijker lijken. Het schrappen van opleidingsplaatsen maakt dit probleem alleen maar groter. Denk eens aan de gevolgen: - Minder instroom van nieuwe gz-psychologen in de regio - Langere wachtlijsten voor cliënten die dringend hulp nodig hebben - Hogere werkdruk voor de zorgverleners die er wél zijn - Toenemende kans op burn-outs onder bestaand personeel Het is een vicieuze cirkel die moeilijk te doorbreken lijkt. ### Wat betekent dit voor de praktijk? Voor zorginstellingen in het Noorden betekent dit concreet dat ze keuzes moeten maken. Moet je wachten op een gz-psycholoog die misschien pas over maanden beschikbaar is? Of verwijs je door naar een andere instelling, met alle gevolgen van dien voor de cliënt? Dit zijn geen theoretische vragen, maar dagelijkse dilemma's voor teamleiders en zorgcoördinatoren. Cliënten merken het ook direct. Een wachttijd van enkele weken kan voor iemand met acute psychische klachten een wereld van verschil maken. En wanneer er uiteindelijk wel een plek vrijkomt, is de kans groot dat de behandeling korter of minder intensief is dan oorspronkelijk de bedoeling was. ### De rol van preventie en alternatieven Gelukkig zijn er ook initiatieven die het tij proberen te keren. Steeds meer organisaties zetten in op preventie, zodat klachten niet escaleren tot het punt waarop specialistische hulp nodig is. Ook worden er alternatieve behandelvormen ontwikkeld, zoals online therapie of groepssessies onder begeleiding van andere zorgprofessionals. Toch blijft dit een druppel op een gloeiende plaat. Zonder voldoende opgeleide gz-psychologen blijft de kern van het probleem bestaan. Het is dan ook zorgwekkend dat juist nu de opleidingsplaatsen worden verminderd. > "Een opleidingsplaats schrappen is geen besparing, maar een investering in een toekomstig probleem." – Zorgmanager uit de regio ### Wat kan jij doen? Als professional in de zorg kun je het gevoel hebben dat je machteloos staat tegenover deze ontwikkelingen. Toch zijn er manieren om het verschil te maken: - Blijf investeren in samenwerking met opleidingsinstellingen in de regio - Maak binnen je eigen organisatie ruimte voor stages en zij-instroomtrajecten - Deel je zorgen met beleidsmakers en politici, want zij bepalen uiteindelijk de budgetten Het is makkelijk om te zeggen dat het probleem te groot is om op te lossen. Maar elke stap die we zetten, hoe klein ook, kan bijdragen aan een betere toekomst voor de zorg in het Noorden. ### De komende jaren zijn cruciaal De verwachting is dat de druk de komende jaren alleen maar verder zal toenemen. De vergrijzing zet door, en de mentale gezondheid van Nederlanders staat onder invloed van maatschappelijke ontwikkelingen als prestatiedruk en eenzaamheid. Zonder ingrijpen dreigt de zorg in het Noorden vast te lopen. Het is aan ons allemaal – zorgprofessionals, bestuurders en beleidsmakers – om dit tij te keren. Want uiteindelijk gaat het niet om cijfers of budgetten, maar om mensen die zorg verdienen. En dat begint bij het erkennen dat investeren in opleidingen geen kostenpost is, maar een noodzaak. De tijd om te handelen is nu, voordat de gevolgen onomkeerbaar worden.