Waarom de zorg in het Noorden steeds verder vastloopt (en wat dit voor u betekent)

Margriet Bos · 2026-08-14

Het is geen geheim dat de zorg in Nederland onder druk staat. Maar in het Noorden wordt die druk nu wel heel concreet voelbaar. Het tekort aan gz-psychologen is groot, en nu worden ook nog eens de opleidingsplaatsen geschrapt. Het gevolg? De wachtlijsten worden langer, de werkdruk stijgt en mensen die hulp hard nodig hebben, moeten nog langer wachten. Misschien herkent u het wel. U heeft een verwijzing van de huisarts, u belt een instelling, en dan is het antwoord: "We hebben een wachtlijst van maanden." Dat is frustrerend, zeker als u of een naaste op dit moment vastloopt. En helaas wordt dat probleem dus niet kleiner, maar juist groter. ### Wat is er precies aan de hand? Simpel gezegd: er zijn te weinig gz-psychologen om alle mensen te helpen die psychische zorg nodig hebben. Een gz-psycholoog is een specialist die veel verschillende behandelingen mag geven, van cognitieve gedragstherapie tot diagnostiek. Het is een beroep waar veel vraag naar is, maar het aanbod groeit niet mee. Sterker nog, het aantal opleidingsplaatsen wordt juist verminderd. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar het heeft te maken met bezuinigingen en capaciteitsproblemen binnen de opleidingsinstellingen. Er zijn simpelweg te weinig opleiders om alle kandidaten te begeleiden. En dat terwijl de vraag naar psychische hulp juist blijft stijgen. ### De gevolgen voor het Noorden Het Noorden van Nederland is extra kwetsbaar. De afstanden zijn groot, de bevolking is verspreid en het aantal zorginstellingen is beperkter dan in de Randstad. Wanneer er dan ook nog eens minder psychologen bijkomen, wordt het gat tussen vraag en aanbod alleen maar groter. Concreet betekent dit: - Langere wachtlijsten voor zowel volwassenen als jongeren - Meer druk op huisartsen, die nu vaker zelf moeten doorverwijzen naar andere vormen van zorg - Een hogere werkdruk voor de psychologen die er wél zijn - Minder preventieve zorg, omdat alle capaciteit naar acute gevallen gaat Dat laatste is misschien wel het meest zorgelijk. Wanneer u vroegtijdig hulp zoekt bij bijvoorbeeld een milde depressie of angstklachten, kan dat veel ellende voorkomen. Maar als de wachttijd zes maanden is, zijn die klachten vaak al verergerd. En dan is de zorg die uiteindelijk nodig is, zwaarder en duurder. ### Wat betekent dit voor u als senior? Als u ouder bent, kunt u dit probleem van dichtbij meemaken. Misschien maakt u zich zorgen over uw partner die steeds somberder wordt, of over uzelf die na het verlies van een dierbare moeilijk de draad weer oppakt. Psychische hulp is op elke leeftijd belangrijk, maar op latere leeftijd kan het extra ingewikkeld zijn. Er spelen vaak ook lichamelijke klachten mee, en de combinatie van eenzaamheid en gezondheidsproblemen maakt dat u sneller vastloopt. Toch is er ook goed nieuws. Er zijn steeds meer initiatieven om zorg dichter bij huis te brengen. Denk aan online therapie, groepsbehandelingen of ondersteuning vanuit de huisartsenpraktijk. Die alternatieven zijn niet altijd geschikt, maar ze kunnen wel een brug zijn naar de juiste hulp. ### Wat kunt u zelf doen? Het is verleidelijk om te wachten tot het systeem verbetert, maar dat kan nog wel even duren. Daarom is het verstandig om zelf actief te blijven. Vraag uw huisarts om een concrete verwijzing en informeer naar de mogelijkheden. Soms is er meer dan u denkt, zoals een POH-GGZ in de praktijk of een kortdurende behandeling via de eerstelijnspsycholoog. Daarnaast is het belangrijk om sociale contacten te onderhouden. Juist wanneer u zich somber voelt, is de neiging om u terug te trekken groot. Maar een praatje met de buren, een telefoontje met uw kinderen of een bezoek aan het buurthuis kan net dat steuntje in de rug geven. Het is geen vervanging voor professionele hulp, maar het kan wel helpen om de periode tot aan uw afspraak beter door te komen. ### De toekomst is onzeker Het is nog niet duidelijk hoe dit probleem gaat worden opgelost. Er wordt gepraat over meer opleidingsplekken, maar dat kost tijd. Ondertussen blijven de wachtlijsten groeien. Het is een situatie die niemand wil, maar waar we op korte termijn mee moeten leren leven. Wat we wel kunnen doen, is eerlijk zijn over de situatie en elkaar steunen. Deel uw ervaringen, vraag om hulp wanneer u die nodig heeft, en blijf in gesprek met uw zorgverlener. Want al is het systeem overbelast, dat betekent niet dat u er alleen voor staat. Blijf in beweging, zoek verbinding en geef niet op. Er is altijd een weg vooruit, ook al is die soms wat hobbelig.