De zorg neemt zelf het heft in handen, zo blijkt uit onze poll

Margriet Bos · 2026-09-25

Op Prinsjesdag werd er wat betreft de zorg vooral één ding duidelijk: er vielen geen grote beslissingen. Dat viel op in de VWS-begroting en tijdens de Algemene Beschouwingen. Een bevroren moment, bijna alsof de tijd even stil stond. Je kunt dat op twee manieren bekijken. Misschien is het een soort verantwoordelijkheidsvakantie van de overheid. Die stapt even terug en zegt: 'Jullie redden het wel even alleen.' Maar wat als het juist iets anders is? Een stille uitnodiging, als een deur die op een kier staat. Een uitnodiging aan de hele zorgsector om zelf de grote, moeilijke knopen door te hakken. ### Wat de poll ons vertelde Die uitnodiging blijkt niet aan dovemansoren gericht. Verre van zelfs. De uitslag van onze poll deze week laat iets heel interessants zien. Een meerderheid van de stemmers pakt die handschoen met beide handen aan. Het idee dat de zorg zelf haar koers kan en moet bepalen, leeft enorm. Het voelt niet als een opgelegde last, maar als een kans. Een kans om de regie terug te pakken. Om niet langer te wachten op richtlijnen uit Den Haag, maar om vanuit de praktijk te bedenken wat écht nodig is. Dat vraagt natuurlijk wel wat. - Het vraagt om moed om keuzes te maken. - Het vraagt om samenwerking tussen alle partijen. - En vooral: het vraagt om vertrouwen in eigen kunnen. ### De kracht van zelf doen Er zit een enorme kracht in die houding. Als je voortdurend naar boven kijkt voor antwoorden, ontneem je jezelf de ruimte om ze zelf te vinden. Soms ontstaan de beste oplossingen niet in een vergaderzaal, maar op de werkvloer. Bij de mensen die er dag in, dag uit staan. Een verpleegkundige weet precies waar de wrijving zit in een proces. Een huisarts voelt aan wanneer een protocol niet meer past bij de patiënt voor hem. Die praktijkkennis is goud waard. Door de sector zelf meer te laten beslissen, kan die kennis beter benut worden. Het is wel een wankel evenwicht. Want wie bepaalt dan de grenzen? En hoe zorg je ervoor dat kwaliteit en toegankelijkheid overal gewaarborgd blijven? Dat zijn vragen die de komende tijd centraal zullen staan. > 'Soms is de grootste steun die je kunt geven, iemand het vertrouwen schenken om het zelf te doen.' Die zin komt vaak in me op als ik hierover nadenk. Het is precies dat vertrouwen dat nu op het spel staat. Vertrouwen van de overheid in de sector. Maar ook: het vertrouwen dat de sector in zichzelf moet hebben. ### De weg vooruit Dus wat betekent dit nu concreet? Het betekent dat we af moeten van het idee dat alle wijsheid van boven komt. Het betekent dat we meer moeten gaan experimenteren binnen duidelijke kaders. En het betekent vooral: in gesprek blijven. Die dialoog is misschien wel het allerbelangrijkste. Tussen zorgprofessionals onderling, tussen instellingen, en ja, ook nog steeds met de politiek. Maar dan wel op een andere manier. Niet meer als aanvrager en toewijzer, maar als partners die samen zoeken naar de beste route. Het is een spannende tijd. Een tijd van kantelingen en nieuwe verhoudingen. De uitslag van onze poll laat zien dat daar een groot draagvlak voor is. De bereidheid is er. Nu de daad nog. Want uiteindelijk gaat het niet om wie de beslissing neemt, maar om hoe die beslissing uitpakt voor degene die zorg nodig heeft. Daar draait het allemaal om.