Zorg moet zelf boontjes doppen: wat vinden professionals?

Margriet Bos · 2026-09-25

Grote knopen werden er op Prinsjesdag niet doorgehakt in de zorg. De VWS-begroting en de Algemene Beschouwingen lieten zien dat de overheid worstelt met de regie. Is dat een verantwoordelijkheidsvakantie? Of juist een uitnodiging aan de sector om zelf de grote beslissingen te nemen? De meeste stemmers op onze poll van deze week zeggen: laat de zorg het zelf doen. ## De uitslag van de poll We vroegen onze lezers: kan de zorg haar eigen boontjes doppen? De reacties waren overweldigend. Maar liefst 68% stemde volmondig ja. Zij vinden dat professionals in de zorg zelf het heft in handen moeten nemen. Geen gewacht op Den Haag, maar gewoon doen wat nodig is. Een kleiner deel, 22%, ziet liever dat de overheid de kaders stelt. De rest twijfelt. Wat opvalt: de voorstanders zijn vaak mensen die dagelijks met ouderen werken. Zij zien dat verandering van binnenuit komt. Wachtlijsten, personeelstekorten, bureaucratie – het zijn problemen die je niet oplost met een nieuw wetje. Je lost ze op door samen te werken en keuzes te maken. ### Waarom zelf doen zo aantrekkelijk is Als je in de zorg werkt, weet je dat beslissingen van bovenaf vaak niet aansluiten bij de praktijk. Een voorbeeld: de inkoop van persoonlijke alarmsystemen. De overheid stelt eisen, maar de dagelijkse realiteit is weerbarstig. Een verpleegkundige vertelde me onlangs: "Wij weten heus wel welk alarm het beste werkt voor mevrouw De Vries. Daar hebben we geen Haagse commissie voor nodig." Dat is precies het sentiment achter de poll-uitslag. Mensen willen ruimte om zelf te bepalen wat goede zorg is. En ze zijn bereid daar verantwoordelijkheid voor te nemen. - **Minder regeldruk**: geen eindeloze verantwoording, maar vertrouwen. - **Sneller schakelen**: problemen aanpakken zonder eerst toestemming te vragen. - **Betere zorg op maat**: omdat je de doelgroep kent. ### De keerzijde van eigen boontjes doppen Natuurlijk kleven er ook risico's aan. Zelf beslissen betekent ook zelf betalen. En niet elke zorginstelling heeft dezelfde financiële buffers. Kleine aanbieders kunnen omvallen als ze het alleen moeten rooien. Bovendien: wie controleert de kwaliteit als de overheid zich terugtrekt? > "Zelf doen is mooi, maar je moet wel een vangnet houden voor de zwaksten. Anders wordt het een survival of the fittest in de zorg." – een bezorgde huisarts. Die zorg is terecht. De uitdaging is om eigenaarschap te combineren met solidariteit. De overheid hoeft niet alles te regelen, maar mag ook niet helemaal verdwijnen. Denk aan het stellen van minimale kwaliteitseisen en het bieden van een financiële achtervang. ### Wat dit betekent voor persoonlijke alarmering Neem persoonlijke alarmering voor senioren. Dit is bij uitstek een terrein waar de sector zelf het verschil kan maken. De technologie ontwikkelt zich razendsnel. Er zijn talloze systemen: van eenvoudige polsknoppen tot slimme sensoren die valpartijen detecteren. Als de overheid zich afzijdig houdt, kunnen aanbieders en zorgverleners samen bepalen wat werkt. Dat betekent niet dat er geen regels nodig zijn. Integendeel. Je wilt dat een alarm betrouwbaar is en dat de verbinding met de meldkamer goed geregeld is. Maar de invulling kan veel meer bottom-up. Een thuiszorgorganisatie in Utrecht koos onlangs voor een systeem dat deels door vrijwilligers wordt ondersteund. Dat verlaagde de kosten met 30% en verhoogde de tevredenheid. Zoiets komt niet uit een Haagse koker. ### Hoe nu verder? De poll-uitslag is een signaal. Professionals willen verantwoordelijkheid nemen, maar hebben daar wel de ruimte en het vertrouwen voor nodig. De overheid zou moeten loslaten waar het kan en bijsturen waar het moet. Concreet: minder gedetailleerde regels, meer experimenteerruimte, en een eerlijk gesprek over geld. Wat vind jij? Moet de zorg haar eigen boontjes doppen? Laat het weten in de reacties. En laten we vooral blijven delen wat werkt – want uiteindelijk gaat het om de mensen die zorg nodig hebben.