Zorg-ict gebruiksvriendelijk meten: de ontbrekende schakel voor betere zorg

Margriet Bos · 2026-11-05

Zorgorganisaties meten al jaren of hun ict-systemen technisch goed functioneren. Maar weten ze ook of hun medewerkers er echt mee uit de voeten kunnen? Volgens een recente verkenning van Nictiz is daar nog een wereld te winnen. ### Techniek is niet alles We zijn gewend om naar uptime, responstijden en foutmeldingen te kijken. Belangrijk, natuurlijk. Maar al die cijfers zeggen niets over of een verpleegkundige soepel een zorgplan kan bijwerken of of een arts snel een labuitslag vindt. De techniek werkt, maar de gebruiker worstelt. Dat is een blinde vlek die we ons niet kunnen veroorloven. ### Van technische praat naar echte ervaring Nictiz stelt voor om gebruiksvriendelijkheid structureel te meten. Niet met een eenmalige enquête, maar met een aanpak die net zo serieus is als die voor technische prestaties. Denk aan: - **Observaties in de praktijk**: hoe werkt iemand echt met het systeem? Waar hapert het? - **Taakanalyse**: welke stappen kosten onnodig veel tijd of veroorzaken fouten? - **Gebruikerstevredenheid**: meet hoe medewerkers de systemen ervaren, niet alleen of ze werken. - **Continue feedback**: een vast onderdeel van de kwaliteitscyclus, geen losse flodder. ### Waarom dit nu telt De werkdruk in de zorg is hoog. Elke minuut die verloren gaat aan een onhandig systeem is er één te veel. Bovendien groeit de groep ouderen die zorg nodig heeft, en daarmee de druk op zorgpersoneel. Als we de gebruiksvriendelijkheid niet meten, weten we niet waar we moeten verbeteren. En dus blijven we hangen in algemene klachten zonder concrete oplossingen. > “Je kunt een systeem hebben dat technisch perfect werkt, maar als de gebruiker er niet mee overweg kan, is het nog steeds een slecht systeem.” ### Hoe pak je dat aan? Begin klein. Kies één afdeling of één proces en meet daar de gebruiksvriendelijkheid. Gebruik de inzichten om gericht te verbeteren. Betrek de mensen die het systeem dagelijks gebruiken bij het ontwerp en de evaluatie. Zij weten als geen ander waar de schoen wringt. En maak het meten van gebruiksvriendelijkheid een vast onderdeel van je ict-beleid, net als beveiliging en beschikbaarheid. ### Concreet voorbeeld: persoonlijk alarm Neem nu persoonlijke alarmering voor senioren. Een systeem kan technisch feilloos werken, maar als een oudere het knopje niet durft in te drukken of de werking niet begrijpt, is het nutteloos. Door gebruiksvriendelijkheid te meten – bijvoorbeeld met observaties en korte vragenlijsten – kun je de bediening vereenvoudigen. Denk aan grotere knoppen, duidelijkere instructies of een betere respons. Zo zorg je ervoor dat de technologie daadwerkelijk bijdraagt aan veiligheid en zelfredzaamheid. ### De volgende stap Nictiz heeft met de verkenning een belangrijke aanzet gegeven. Nu is het aan zorgorganisaties om de handschoen op te pakken. Wacht niet op een perfecte methode, maar begin met meten en leren. Want uiteindelijk draait het niet om de systemen, maar om de mensen die ze gebruiken – en de mensen voor wie ze zorgen.