Waarom deze verzorgende zegt: 'De zorg beschermt de medewerker te veel'

Margriet Bos · 2026-08-19

### Een stem uit de praktijk Geeske Raams woont zelf in een verzorgingstehuis voor Indische en Molukse ouderen. Ze is oud-verpleegkundige en zet zich nu, als bewoner, in voor cultuurspecifieke ouderenzorg in Nederland. Haar boodschap is helder en confronterend: "Het systeem heeft van de zorgverlener een soort robot gemaakt die zijn taken afvinkt, in plaats van dat diegene ervoor zorgt dat de bewoner de geborgenheid ervaart die hoort bij thuiskomen." Dat is een pittige uitspraak. En ze raakt precies waar het in de zorg om draait: gaat het om protocollen of om mensen? We praten erover met haar visie als inspiratie voor iedereen die met ouderenzorg te maken heeft. ### De robot in de zorgverlener We kennen het allemaal: de druk op zorgmedewerkers is enorm. Er moet veel in weinig tijd. Administratie, controles, medicatierondes. Het gevolg? De menselijke maat verdwijnt langzaam naar de achtergrond. Geeske ziet het elke dag om zich heen gebeuren. Zorgmedewerkers die met de beste bedoelingen komen, maar al snel worden opgeslokt door takenlijstjes. De bewoner wordt een nummer, een kamer, een dossier. En de zorgverlener? Die wordt een uitvoerder van regels, in plaats van een mens die troost, luistert en nabij is. Dat is niet wat zorg zou moeten zijn. Zeker niet voor ouderen die hun hele leven hebben gewerkt en nu in een tehuis wonen. Zij verlangen naar herkenning, naar warmte, naar het gevoel dat ze er echt toe doen. ### Cultuurspecifieke zorg: meer dan een vlaggetje Voor Indische en Molukse ouderen komt daar nog een extra laag bij. Hun geschiedenis, hun gewoontes, hun eten, hun taal. Dat is niet zomaar een detail. Het is de kern van hun identiteit. Cultuurspecifieke zorg betekent dat je als zorgverlener weet waar iemand vandaan komt. Dat je begrijpt waarom bepaalde rituelen belangrijk zijn. Dat je niet alleen naar de medische behoeften kijkt, maar ook naar de sociale en emotionele kant. Geeske benadrukt dat dit geen luxe is, maar een basisbehoefte. Wie zich niet thuis voelt, kan niet echt herstellen of genieten van het leven. Geborgenheid is geen extraatje; het is een voorwaarde voor goede zorg. ### Wat kunnen we doen? Het is makkelijk om te wijzen naar het systeem. Maar verandering begint bij onszelf. Hier zijn een paar concrete stappen die zorgorganisaties kunnen zetten: - **Luister naar bewoners**: Niet alleen naar hun klachten, maar ook naar hun verhalen. Wat maakt hun leven de moeite waard? - **Geef medewerkers ruimte**: Minder administratie, meer tijd voor echt contact. Dat vraagt om keuzes op managementniveau. - **Train in cultuursensitiviteit**: Niet als losse module, maar als vast onderdeel van de zorgverlening. - **Kleine gebaren tellen**: Een kopje thee, een persoonlijk gesprek, even de tijd nemen. Het maakt het verschil tussen een zorginstelling en een thuis. ### Een oproep tot menselijkheid Geeske's woorden zijn geen aanklacht tegen individuele zorgmedewerkers. Het is een oproep aan het systeem om de mens weer centraal te zetten. Bescherm je medewerkers niet door ze af te schermen met protocollen, maar door ze de ruimte te geven om zorg te verlenen met hun hart. Want uiteindelijk gaat het in de zorg niet om het afvinken van taken. Het gaat om het bieden van een thuis, juist wanneer je zelf niet meer voor jezelf kunt zorgen. Dat is de kern van waardige ouderenzorg. En daar zouden we allemaal naar moeten streven. Heb jij ervaring met cultuurspecifieke zorg of herken je de situatie die Geeske beschrijft? Deel het hieronder. Samen kunnen we het gesprek op gang brengen en de zorg een stukje menselijker maken.