Zoetermeer zet AI in om mantelzorgers sneller te helpen

Margriet Bos · 2026-11-10

Op de Dag van de Mantelzorg was het zover: Samen ZoeterMeer Gezond lanceerde een eigen digitaal platform. Geen standaardsoftware van een externe leverancier, maar iets dat de vereniging zelf heeft laten bouwen. Centraal staat Sophie, een AI-assistent die mantelzorgers direct antwoord geeft op hun vragen. En dat is precies waar het vaak misgaat. Mensen die voor een naaste zorgen, zitten niet te wachten op ingewikkelde menu's of eindeloze keuzelijsten. Ze willen gewoon weten: waar vind ik hulp, en hoe vraag ik die aan? ### Gewoon je vraag intypen Sophie werkt met gewone taal. Je typt iets als "mijn moeder woont nog thuis maar ik red het niet meer alleen" en krijgt meteen een reactie. Soms is dat een concreet antwoord, soms een verwijzing naar de juiste instantie of regeling. Dat klinkt simpel, maar het is een bewuste keuze. De vereniging noemt het zelf een vraaggestuurde aanpak: niet de organisatie bepaalt hoe het gesprek loopt, maar de mantelzorger. Die houdt de regie over wat hij of zij nodig heeft. ### Waarom dit relevant is voor heel Nederland Zoetermeer is natuurlijk niet de enige gemeente met mantelzorgers die vastlopen in het systeem. Volgens schattingen zorgen in Nederland ruim vier miljoen mensen voor een naaste. Een flink deel van hen combineert dat met werk, kinderen of een eigen gezondheidsprobleem. De traditionele route loopt vaak via het wijkteam of een telefonische helpdesk. Prima, maar niet iedereen belt graag. Zeker jongere mantelzorgers of mensen die 's avonds laat even iets willen uitzoeken, zoeken liever online naar antwoorden. Een paar dingen die dit platform interessant maken: - Je hoeft geen formulier in te vullen of door menu's te klikken - De AI begrijpt vragen in normale spreektaal, ook als je even niet weet hoe je iets moet formuleren - Antwoorden verwijzen door naar echte ondersteuning, niet alleen naar een FAQ-pagina ### Een platform bouwen is één ding, het laten werken is iets anders De echte uitdaging begint na de lancering. Want hoe zorg je ervoor dat Sophie niet alleen technisch werkt, maar ook echt aansluit bij wat mensen bedoelen? Mantelzorgers stellen soms vragen die je niet in een standaardcategorie kunt stoppen. > "De kracht zit in het gesprek, niet in de technologie. Als iemand zich gehoord voelt, durft hij pas door te vragen." Dat betekent ook dat de antwoorden van Sophie zorgvuldig moeten worden gevolgd. Een AI die verkeerde informatie geeft over bijvoorbeeld een persoonsgebonden budget of respijtzorg, kan meer kwaad dan goed doen. De vereniging zal dus continu moeten bijsturen op basis van wat gebruikers daadwerkelijk vragen. ### Wat je hier als professional van kunt leren Voor iedereen die werkt met persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen is dit een interessant voorbeeld. Het laat zien dat digitale ondersteuning niet per se afstandelijk hoeft te zijn. Een goed ontworpen gespreksinterface kan juist dichterbij voelen dan een keuzemenu. Tegelijk is het een waarschuwing. Technologie lost geen tekorten op. Als er te weinig respijtzorg is of wachtlijsten te lang zijn, dan verwijst Sophie door naar hetzelfde probleem. Het platform maakt de vraag zichtbaar, maar de oplossing moet er ook zijn. Twijfel je zelf of een persoonsalarm iets kan toevoegen aan de zorg voor je naaste? Kijk dan verder dan alleen de techniek. Het gaat om het gevoel van veiligheid, voor de oudere én voor de mantelzorger die 's nachts wakker ligt. Zoetermeer zet met Sophie in elk geval een stap in de richting van hulp die begint bij de vraag, niet bij het systeem. Of dat elders navolging krijgt, zal de komende maanden blijken.