Zijn Zeven UMC's Echt Nodig? De Boude Stelling Die Nederland Doet Twijfelen

Margriet Bos · 2026-08-24

Het blijft een uitspraak die je even doet stilstaan. Marjan Kaljouw, eerste Kamerlid voor de VVD en oud-bestuursvoorzitter van de Nederlandse Zorgautoriteit, stelt dat we geen zeven umc’s nodig hebben. Het is inderdaad een boude stelling, maar ze is niet de eerste die het zegt. Het zet je aan het denken over de inrichting van onze zorg. ### Waarom Deze Discussie Nu? De zorgkosten blijven stijgen, en de druk op het personeel is enorm. Tegelijkertijd willen we allemaal toegang hebben tot de beste, meest gespecialiseerde zorg. Daar staan die zeven universitaire medische centra voor. Maar is verspreiding over het land nog wel de meest efficiënte manier? Of kunnen we met minder centra meer bereiken door expertise te bundelen? Het is een vraag die verder gaat dan alleen geld. Het raakt aan de kern van hoe we onze zorg willen organiseren. Dichtbij voor de patiënt, of centraal voor de meest complexe gevallen? Misschien is het geen kwestie van 'of-of', maar van 'en-en' op een andere manier. ### De Argumenten Op Een Rij Laten we eens kijken wat er zoal wordt gezegd door voor- en tegenstanders van een mogelijke herschikking. - **Voor concentratie:** Specialisatie wordt sterker, dure apparatuur wordt intensiever gebruikt, en toponderzoekers kunnen beter samenwerken onder één dak. Het kan leiden tot betere uitkomsten voor de meest complexe patiënten. - **Tegen concentratie:** Bereikbaarheid wordt een probleem voor patiënten en hun families die verder moeten reizen. Regionale werkgelegenheid en kennis kunnen wegvloeien. En de druk op de overgebleven centra wordt nog groter. Er is geen eenvoudig antwoord. Het is een afweging tussen kwaliteit, toegankelijkheid en kosten. En iedereen heeft daar waarschijnlijk een ander gevoel bij, afhankelijk van je eigen situatie. ### Wat Betekent Dit Voor De Toekomst? Stel je voor dat we het aantal umc's zouden verminderen. Wat zouden de gevolgen kunnen zijn? De reistijd voor sommige patiënten zou flink toenemen. Een reis van 30 kilometer kan zomaar 80 kilometer worden. Dat is een groot verschil, zeker voor mensen die al niet fit zijn. Tegelijkertijd zouden de overgebleven centra waarschijnlijk sterker worden. Meer casuïstiek, meer ervaring voor de artsen, en een betere benutting van bijvoorbeeld een MRI-scanner die nu uren per dag stil staat. Het is een klassiek dilemma tussen schaalvergroting en persoonlijke service. ### Jouw Mening Doet Er Toe Dit is niet zomaar een theoretische discussie voor bestuurskamers. Het gaat over hoe jouw zorg er in de toekomst uit gaat zien. Hoe dichtbij moet een topklinisch centrum zijn? Wat vind je acceptabel? En waar leg je de grens tussen efficiëntie en bereikbaarheid? Daarom is het zo waardevol om hierover mee te denken. Jouw ervaring, jouw perspectief als professional of misschien wel als (toekomstige) patiënt, is cruciaal. Deze keuzes gaan ons allemaal aan, op een heel directe manier. Het gesprek is geopend. De stelling ligt er. En nu is het de beurt aan het veld, aan de mensen die dagelijks met de zorg te maken hebben. Wat vind jij? Is zeven te veel, of is het precies goed? De meningen zijn verdeeld, en dat maakt het juist zo interessant. Het is tijd om je stem te laten horen en deel te nemen aan het debat over de toekomst van onze topzorg.