Zijn de plannen van Hermans en Sterk voor de zorg nog op koers?

Margriet Bos · 2026-08-25

Het was een ambitieuze start, dat kun je wel zeggen. VVD-minister Sophie Hermans van VWS en CDA-minister Mirjam Sterk presenteerden ruim een half jaar geleden hun hervormingsagenda voor de zorg. Een flink pakket aan plannen, bedoeld om het systeem toekomstbestendig te maken. Maar nu, na die eerste zes maanden, rijst de vraag: liggen ze nog op koers, of is de realiteit alweer ingehaald? Het voelt soms als een marathon waarvan je de finish niet kunt zien. Je begint vol goede moed, maar onderweg kom je onverwachte hobbels tegen. Dat is precies wat er in de zorg gebeurt. De agenda van Hermans en Sterk was een duidelijk startschot, maar de weg ernaartoe is allesbehalve recht. ### De uitdagingen onderweg Elke hervorming kent zijn eigen obstakels. In de zorg zijn die niet klein. Denk aan de enorme werkdruk, de wachtlijsten die maar niet korter lijken te worden, en de financiële druk die op elk onderdeel van de sector ligt. Het is alsof je probeert een trein te repareren terwijl hij nog rijdt. De ministers hebben de blauwdruk, maar de uitvoering vraagt om een precisie die in de dagelijkse praktijk vaak lastig is. Een van de kernpunten was meer regie bij de patiënt zelf leggen. Een prachtig idee, maar het vraagt ook om een enorme omslag in denken bij zorgverleners én bij de mensen die zorg nodig hebben. Het betekent dat systemen anders moeten werken, dat informatie op een andere manier gedeeld moet worden. Dat gaat niet van vandaag op morgen. - Meer digitale toegankelijkheid van zorg - Betere samenwerking tussen eerste en tweedelijnszorg - Een sterkere focus op preventie en gezond blijven Dat zijn geen kleine doelstellingen. Het zijn fundamenten waarop de hele toekomst van de zorg rust. ### Tussen ambitie en realiteit Er zit vaak een wereld van verschil tussen wat je op papier bedenkt en wat er in de praktijk haalbaar is. De ministers gaven zelf al aan dat sommige plannen meer tijd nodig hebben dan gehoopt. En dat is niet erg, zolang de richting maar duidelijk blijft. Wat je niet wilt, is dat mooie woorden verdampen omdat de dagelijkse problemen alle aandacht opeisen. De crisis op de spoedeisende hulp, het tekort aan verpleegkundigen, de stijgende kosten. Het zijn allemaal zaken die om een directe oplossing schreeuwen, terwijl een hervormingsagenda juist om een lange adem vraagt. > "De zorg van morgen bouw je vandaag, maar soms moet je eerst de brandjes van gisteren blussen." Die uitspraak vat het dilemma perfect samen. Hoe houd je het lange termijn perspectief vast terwijl de korte termijn je constant aan het oor trekt? Dat is de balans waar Hermans en Sterk elke dag mee moeten dealen. ### Wat betekent dit voor de komende maanden? De komende periode wordt cruciaal. De eerste zes maanden waren voor het uitzetten van de koers en het opstarten van projecten. Nu moet het echte werk beginnen. Nu moeten de eerste concrete resultaten zichtbaar worden voor mensen buiten het ministerie. Denk aan simpele, tastbare verbeteringen. Kortere wachttijden voor een afspraak bij de specialist. Minder papierwerk voor de huisarts. Een duidelijk digitaal overzicht van je eigen gezondheidsgegevens. Dat zijn de dingen waar mensen het van moeten merken. Als die er niet komen, dan vervliegt het vertrouwen. En zonder vertrouwen is elke hervorming gedoemd te mislukken. Het is dus niet alleen een kwestie van beleid maken, maar vooral van beleid laten slagen. Daar worden de ministers de komende tijd op afgerekend. Het is een moeilijke opgave, dat staat vast. Maar het is ook een noodzakelijke. De zorg kan niet blijven zoals hij is. De vraag is alleen of het tempo van verandering snel genoeg is. Of de wil om door te zetten sterk genoeg is, ook als het tegenzit. Over een half jaar weten we meer. Dan kunnen we met iets meer zekerheid zeggen of de koers nog steeds de juiste is, of dat er bijgestuurd moet worden. Tot die tijd houden we het in de gaten.