Waarom het ziekteverzuim in de zorg nu hoger ligt dan tijdens corona

Margriet Bos · 2026-08-07

Het ziekteverzuim in de zorg is afgelopen tweede kwartaal gestegen naar 7,91 procent. Dat klinkt misschien als een droog cijfer, maar het betekent wel iets belangrijks: het verzuim ligt nu hoger dan in dezelfde periode van 2022, het jaar waarin corona nog volop toesloeg. En daar zit precies de zorg. Want terwijl je zou verwachten dat we na de pandemie juist de andere kant opgaan, zien we het tegenovergestelde. Vooral het langdurig verzuim bereikt een recordniveau. En dat is iets waar Danijela Budimir, directeur van Vernet, zich ernstig zorgen over maakt. En ze heeft gelijk, want dit gaat niet alleen over cijfers op een spreadsheet. Het gaat over mensen die overbelast raken, over teams die steeds dunner worden en over de kwaliteit van zorg die onder druk komt te staan. ### Wat zit er achter die stijging? Je zou denken dat corona de grote boosdoener is, maar dat is het opvallend genoeg niet meer. De stijging van het verzuim komt nu vooral door andere factoren. Denk aan: - **Psychische klachten** zoals stress, burn-out en spanning op de werkvloer - **Een ouder wordend personeelsbestand** dat vaker te maken krijgt met fysieke klachten - **Hoge werkdruk** door aanhoudend personeelstekort in de zorg - **Herstelproblematiek** die langer duurt dan vroeger, deels door veroudering Het is een combinatie van factoren die elkaar versterkt. En dat maakt het zo lastig om op te lossen. ### Waarom langdurig verzuim extra zorgelijk is Langdurig verzuim is iets anders dan een griepje dat een weekje duurt. We hebben het hier over mensen die weken of zelfs maanden uit de roulatie zijn. En dat heeft een sneeuwbaleffect. Want wie blijft er achter? Precies, de collega's die er al zijn. Die moeten nog harder werken, raken vermoeider en lopen zelf meer risico om uit te vallen. Het is een vicieuze cirkel die moeilijk te doorbreken is. Zeker in de zorg, waar de vraag naar hulp alleen maar toeneemt. De vergrijzing speelt hierin een grote rol. Er komen steeds meer ouderen die zorg nodig hebben, terwijl het aantal zorgprofessionals niet meegroeit. ### Wat betekent dit voor de zorgsector? De cijfers van het tweede kwartaal zijn geen verrassing voor wie dagelijks in de zorg werkt. Maar ze zijn wel een wake-upcall. Want als het verzuim blijft stijgen, komen we in een situatie terecht waarin de zorg niet meer kan leveren wat nodig is. Dat betekent niet dat we bij de pakken neer moeten zitten. Er zijn gelukkig wel degelijk mogelijkheden om het tij te keren. Denk aan preventie: investeren in vitaliteit en duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Maar ook aan betere begeleiding bij re-integratie, zodat mensen sneller en veiliger kunnen terugkeren. Sommige organisaties experimenteren al met andere manieren van werken. Kortere diensten, meer zeggenschap over de eigen planning, of extra ondersteuning op de werkvloer. Het zijn geen wondermiddelen, maar ze kunnen wel helpen om de druk te verlagen. ### Wat kunnen zorgorganisaties zelf doen? Er is niet één oplossing die voor iedereen werkt. Maar er zijn wel een aantal richtingen die de moeite waard zijn om te verkennen: - **Investeer in preventie** door medewerkers vroegtijdig te ondersteunen bij fysieke en mentale klachten - **Zet in op gesprek** in plaats van protocollen, zodat mensen zich gehoord voelen - **Maak werkdruk bespreekbaar** en durf ook echt iets te doen met de uitkomsten - **Bied flexibiliteit** waar mogelijk, zodat mensen hun werk beter kunnen combineren met hun privéleven Het mooie is dat veel van deze maatregelen niet eens heel veel geld hoeven te kosten. Het gaat vaak om aandacht, tijd en de wil om dingen anders aan te pakken. ### De rol van technologie in verzuimvermindering Een andere interessante ontwikkeling is de opkomst van technologie die zorgmedewerkers kan ontlasten. Denk aan slimme systemen die administratieve taken overnemen, of hulpmiddelen die fysieke belasting verminderen. Ook persoonsalarmering kan hier een rol in spelen. Niet als vervanging van menselijk contact, maar als ondersteuning die zorgmedewerkers meer rust geeft. Wanneer een zorgmedewerker weet dat er een betrouwbaar alarmsysteem aanwezig is, kan dat stress verminderen. Je hoeft niet altijd zelf in de gaten te houden of alles goed gaat. Dat klinkt misschien klein, maar in de dagelijkse praktijk kan het echt een verschil maken. ### Vooruitkijken: wat kunnen we verwachten? De verwachting is dat het verzuim voorlopig hoog blijft. De krapte op de arbeidsmarkt lost niet op korte termijn op, en de zorgvraag blijft groeien. Toch is er ook hoop. Steeds meer organisaties erkennen dat er iets moet veranderen en zetten concrete stappen. Het is niet realistisch om te denken dat het verzuim snel teruggaat naar het niveau van voor corona. Maar met de juiste aanpak kunnen we wel voorkomen dat het verder oploopt. En dat begint bij het serieus nemen van de signalen die er nu liggen. De zorg is een sector die draait op mensen. En als die mensen overbelast raken, heeft dat gevolgen voor iedereen. Laten we daarom niet alleen kijken naar het cijfer van 7,91 procent, maar vooral naar de mensen achter dat cijfer. Want zij verdienen beter.