Waarom het ziekteverzuim in de zorg nu hoger ligt dan tijdens corona
Margriet Bos ·
Luister naar dit artikel~6 min

Het ziekteverzuim in de zorg steeg naar 7,91 procent, hoger dan tijdens corona. Vooral langdurig verzuim is zorgwekkend. Wat betekent dit voor de zorg en welke oplossingen zijn er?
Het is een getal dat je even laat schrikken: 7,91 procent. Dat was het ziekteverzuim in de zorg in het tweede kwartaal van dit jaar. Even ter vergelijking: tijdens de piek van de coronapandemie, in 2022, lag dat percentage lager. Ja, je leest het goed. We hebben het nu over een niveau dat hoger ligt dan in de donkerste dagen van de pandemie. En dat terwijl we allang geen lockdowns meer hebben. Hoe kan dat toch?
### De cijfers liegen er niet om
Het is niet zo dat we een nieuwe pandemie hebben. De griepgolf was mild, de zomer was rustig. Toch blijft het verzuim hardnekkig hoog. Vooral het langdurig verzuim is zorgwekkend. Mensen die weken of zelfs maanden thuiszitten, vaak met psychische klachten of oververmoeidheid. Het is een stille crisis die zich onder de radar afspeelt.
En dat heeft grote gevolgen. Want wie zorgt er voor de zorg als de zorgverleners zelf uitvallen? De druk op de teams die wél aanwezig zijn, wordt alleen maar groter. Het is een vicieuze cirkel waar maar moeilijk een uitweg uit te vinden is.
### Wat zegt de directeur van Vernet?
Danijela Budimir, directeur van Vernet, een organisatie die zich richt op werkgevers in de zorg, trekt aan de bel. Ze maakt zich vooral zorgen over het recordniveau aan langdurig verzuim. En terecht. Want langdurig verzuim is niet iets dat je even snel oplost met een gesprekje of een aanpassing in het rooster.
Het vraagt om een fundamentele aanpak. Denk aan duurzame inzetbaarheid, betere begeleiding en vooral: luisteren naar wat medewerkers écht nodig hebben. Niet alleen op papier, maar ook in de praktijk. Want het is makkelijk om te zeggen dat we meer moeten bewegen of beter moeten slapen. Maar de realiteit is vaak weerbarstiger.
### Waarom is het nu erger dan tijdens corona?
Tijdens corona hadden we een gezamenlijke vijand. Er was een duidelijk doel: de zorg draaiende houden. Er was saamhorigheid, flexibiliteit en een gevoel van urgentie. Maar nu is dat gevoel weg. De crisis is voorbij, maar de werkdruk is gebleven. Sterker nog, die is toegenomen.
- De zorgvraag blijft stijgen door de vergrijzing.
- Er is een groot tekort aan personeel.
- Administratieve lasten nemen toe.
- En de emotionele belasting blijft hoog.
Het is alsof je een marathon loopt en na de finishlijn te horen krijgt dat er nog een paar kilometer bijkomt. Je bent op, maar je moet door. Dat is de realiteit waar veel zorgmedewerkers dagelijks mee te maken hebben.
### Wat betekent dit voor jou?
Of je nu zelf in de zorg werkt, leidinggeeft aan een team of gewoon iemand kent die in de zorg werkt: dit nieuws raakt ons allemaal. Want uiteindelijk betalen we er allemaal de prijs voor. Zowel in geld als in gezondheid.
Het is daarom belangrijk dat we dit probleem serieus nemen. Niet alleen met mooie woorden, maar met echte actie. Dat betekent investeren in personeel, in begeleiding en in een werkomgeving waar mensen zich gewaardeerd voelen. Het is geen luxe, het is een noodzaak.
### Kijken naar oplossingen
Er is niet één simpele oplossing. Maar er zijn wel stappen die gezet kunnen worden. Denk aan:
- Meer aandacht voor mentale gezondheid op de werkvloer.
- Flexibele roosters die beter aansluiten bij het privéleven.
- Goede begeleiding bij re-integratie na ziekte.
- En vooral: een cultuur waarin je kunt aangeven dat het niet gaat, zonder dat je wordt afgerekend.
Het is een kwestie van lange adem. Maar de urgentie is nu groter dan ooit. Want als we niets doen, wordt het probleem alleen maar groter. En dan hebben we het niet alleen over cijfers op een spreadsheet, maar over mensen die opbranden.
### De rol van technologie en hulpmiddelen
Natuurlijk zijn er ook technologische oplossingen die kunnen helpen. Denk aan slimme roostersoftware, digitale triage of zelfs persoonsalarmering voor thuiswonende ouderen. Daardoor kunnen zorgmedewerkers efficiënter werken en blijft er meer tijd over voor waar het echt om draait: de menselijke aandacht.
Het is geen wondermiddel, maar het kan wel verlichting bieden. Zeker in een tijd waarin we meer moeten doen met minder mensen. Elke minuut die je bespaart op administratie, is een minuut die je kunt besteden aan een cliënt.
### Een oproep aan werkgevers
Als je leidinggeeft in de zorg, is dit hét moment om na te denken over je aanpak. Niet afwachten tot het echt misgaat, maar proactief in gesprek gaan met je team. Vraag wat ze nodig hebben. Luister echt. En durf te investeren, ook al zijn de budgetten krap.
Want de kosten van verzuim zijn uiteindelijk veel hoger dan de kosten van preventie. Dat is geen theorie, dat is gewoon de realiteit. En met de huidige cijfers is de noodzaak groter dan ooit.
### Tot slot
Het is makkelijk om te denken dat dit probleem vanzelf overgaat. Maar de cijfers laten het tegendeel zien. Het is tijd voor een andere aanpak. Een aanpak die niet alleen gericht is op het terugdringen van verzuim, maar op het creëren van een werkomgeving waar mensen graag werken en gezond blijven.
Dat is niet alleen goed voor de zorgmedewerkers zelf, maar voor ons allemaal. Want uiteindelijk hebben we allemaal op een bepaald moment zorg nodig. En dan willen we dat er iemand is die met energie en passie voor ons klaarstaat.