Waarom het ziekteverzuim in de zorg nu hoger ligt dan tijdens corona

Margriet Bos · 2026-08-07

Het is een cijfer dat je even laat schrikken: het ziekteverzuim in de zorg steeg afgelopen tweede kwartaal naar 7,91 procent. Daarmee ligt het verzuim nu hoger dan in dezelfde periode van 2022, het jaar waarin corona ons nog flink in zijn greep had. Je zou denken dat we het ergste achter de rug hebben, maar de realiteit is weerbarstiger. Vooral het recordniveau van langdurig verzuim baart zorgen. Niet alleen bij mij, maar ook bij mensen zoals Danijela Budimir, directeur van Vernet, een organisatie die zich inzet voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zij ziet dagelijks wat dit betekent voor de druk op zorgteams en de kwaliteit van zorg. ### Wat zit er achter die stijging? Het is verleidelijk om te wijzen op een nieuwe griepgolf of een opleving van het coronavirus. Maar het beeld is genuanceerder. Uit de cijfers blijkt dat vooral het langdurig verzuim, dus mensen die langer dan zes weken thuiszitten, is toegenomen. Denk aan burn-outs, rugklachten en andere chronische aandoeningen die zich opstapelen. De zorg is een zwaar beroep, zowel fysiek als mentaal. En de afgelopen jaren hebben hun tol geëist. De werkdruk is hoog, het personeelstekort nijpend en de administratieve lasten blijven toenemen. Dat zorgt voor een vruchtbare bodem voor verzuim, en dat zien we nu terug in de cijfers. ### Waarom dit anders is dan corona Tijdens corona zagen we pieken in kortdurend verzuim. Mensen moesten thuisblijven vanwege quarantaine of een milde infectie. Dat was vervelend, maar vaak na een week of twee weer opgelost. Nu zien we een ander patroon: mensen vallen uit en komen niet meer snel terug. Dat maakt het extra lastig voor zorginstellingen. Je kunt niet even een collega extra inhuren als iemand drie maanden uit de roulatie is. De rek is eruit, en dat voel je overal in de sector. ### De gevolgen voor de zorg De stijging van het verzuim heeft directe gevolgen voor de zorgverlening. Minder personeel betekent langere wachtlijsten, minder tijd per patiënt en meer stress voor degenen die wel aan het werk zijn. Het is een vicieuze cirkel waar moeilijk uit te breken valt. - Langere wachttijden voor afspraken en behandelingen - Meer overwerk en extra diensten voor zorgmedewerkers - Hogere kosten voor vervanging en inhuur van tijdelijk personeel - Toenemende druk op mantelzorgers en naasten ### Wat kan eraan gedaan worden? Het is makkelijk om te zeggen dat er meer geld of personeel nodig is, maar de oplossing ligt genuanceerder. Preventie is een belangrijk sleutelwoord. Investeer in vitaliteit, bijvoorbeeld door betere roosters en meer aandacht voor mentale gezondheid. Ook het verlagen van de administratieve lasten kan wonderen doen. Daarnaast is het belangrijk om re-integratie serieus aan te pakken. Mensen die langdurig verzuimen, hebben vaak maatwerk nodig. Een gesprek met een bedrijfsarts is niet genoeg; er moet gekeken worden naar wat iemand wél kan, in plaats van wat iemand niet kan. Budimir benadrukt dat we de zorg niet over één nacht ijs kunnen laten gaan. Het vraagt om structurele veranderingen, niet om symptoombestrijding. En dat begint bij het serieus nemen van de signalen die we nu zien. ### De rol van persoonlijke alarmsystemen Nu denk je misschien: wat heeft dit met persoonlijke alarmsystemen te maken? Meer dan je denkt. Wanneer zorgmedewerkers uitvallen, komt er meer druk te liggen op mantelzorgers en op de ouderen zelf. Een persoonlijk alarm kan dan net dat beetje extra veiligheid bieden, waardoor ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Het is geen vervanging voor professionele zorg, maar het kan wel helpen om de zorgvraag te verlichten. Zo blijft de zorg betaalbaar en behapbaar, zelfs in tijden van hoog verzuim. ### Vooruitkijken De cijfers zijn zorgwekkend, maar niet hopeloos. Er wordt hard gewerkt aan oplossingen, zowel op beleidsniveau als in de praktijk. Toch is het belangrijk om het gesprek hierover open te blijven voeren. Want alleen door samen te kijken naar wat er speelt, kunnen we de zorg toekomstbestendig maken. Het is een uitdaging die ons allemaal aangaat. Of je nu zorgmedewerker bent, mantelzorger of zelf ouder wordt. Laten we de signalen serieus nemen en werken aan een sector die overeind blijft, ook als de druk toeneemt. Want uiteindelijk gaat het om goede zorg voor iedereen, nu en in de toekomst.