Waarom zorgverzuim nu hoger is dan tijdens corona

Margriet Bos · 2026-08-07

Het is een cijfer dat je even laat schrikken: het ziekteverzuim in de zorg is in het tweede kwartaal opgelopen naar 7,91 procent. Dat is hoger dan in dezelfde periode van 2022, het jaar waarin corona ons nog stevig in zijn greep had. En nee, dit keer is er geen virusgolf die alles verklaart. Het is vooral het langdurige verzuim dat zorgbestuurders wakker houdt. Vooral dat langdurige verzuim is zorgwekkend. Waar we vroeger dachten dat een paar weken rust wel genoeg zou zijn, zien we nu dat medewerkers steeds vaker maanden of zelfs een jaar uit de roulatie zijn. En dat heeft grote gevolgen, niet alleen voor de zorgverleners zelf, maar ook voor de kwaliteit van zorg die patiënten ontvangen. ### Wat zit er achter die stijging? We kunnen niet meer wijzen naar een enkele boosdoener. Het is een combinatie van factoren die samen een perfecte storm vormen. Denk aan de hoge werkdruk die al jaren toeneemt, de vergrijzing van het zorgpersoneel, en de nasleep van de coronajaren waarin veel zorgmedewerkers op hun tandvlees liepen. Daarnaast speelt ook iets subtielers: de grens tussen werk en privé is vervaagd. Zorgmedewerkers zijn vaak bereikbaar buiten werktijden, nemen mentale belasting mee naar huis en vinden moeilijk rust. Die sluimerende uitputting leidt uiteindelijk tot langdurige uitval. > "Het is niet één ding dat misgaat, het is het samenspel van jarenlange overbelasting en onvoldoende hersteltijd," zegt Danijela Budimir, directeur van Vernet. ### De impact op de zorgsector Die 7,91 procent is meer dan een statistiek. Het betekent concreet dat er op een gemiddelde zorgafdeling van twintig mensen, bijna twee collega's tegelijk afwezig zijn. De rest moet dat opvangen, wat de werkdruk verder opvoert. Een vicieuze cirkel die moeilijk te doorbreken is. Vooral de thuiszorg en de verpleeghuizen hebben er last van. Daar is het personeelstekort al nijpend en is er weinig ruimte om extra verlof of lichtere taken aan te bieden. Patiënten merken het direct: minder tijd voor persoonlijke aandacht, uitgestelde afspraken en een hogere druk op de mantelzorg. ### Wat betekent dit voor ouderen? Voor ouderen en hun naasten heeft dit verzuim directe gevolgen. Als zorgmedewerkers uitvallen, betekent dat vaak minder continuïteit in de zorg. Iemand die je kent en vertrouwt, wordt vervangen door een onbekende. En dat is precies waar veel ouderen onzeker van worden. Het is daarom belangrijker dan ooit om na te denken over manieren om veiligheid en zelfstandigheid te ondersteunen, ook als de zorg onder druk staat. Een persoonlijk alarm kan bijvoorbeeld uitkomst bieden. Zo blijf je zelfstandig wonen, terwijl je weet dat er altijd iemand is die je kunt bereiken, ook als de thuiszorg minder vaak langs kan komen. ### Wat kunnen we eraan doen? De oplossing is niet eenvoudig, maar er zijn wel degelijk stappen die we kunnen zetten. Een paar gedachten: - **Investeer in herstel:** niet alleen fysiek, maar ook mentaal. Dat betekent structureel tijd vrijmaken voor reflectie en rust, niet pas als iemand volledig is ingestort. - **Maak werk aantrekkelijker:** flexibelere roosters, meer zeggenschap over werktijden en echt luisteren naar wat medewerkers nodig hebben. - **Zet technologie in:** bijvoorbeeld domotica en alarmering die zorgtaken verlichten en ouderen langer zelfstandig laten wonen. Het zal niet van vandaag op morgen opgelost zijn. Maar als we niets doen, wordt de zorg voor iedereen zwaarder. En dat is iets wat we ons niet kunnen veroorloven, zeker niet in een tijd waarin de vergrijzing alleen maar toeneemt. Laten we hopen dat dit kwartaalcijfer een wake-upcall is. Want de zorg verdient beter, en de mensen die er werken ook.