Waarom ziekenhuiszorg spreiden niet werkt: de harde les van Valentijn

Margriet Bos · 2026-08-17

De zorg in Nederland staat voor grote uitdagingen. Eén daarvan is de spreiding van eenvoudige ziekenhuiszorg om het verlies aan hoogcomplexe zorg te compenseren. In de regio Midden-Nederland is dit niet gelukt, en dat zegt meer dan je misschien denkt. Bestuursvoorzitter Monique Valentijn van het St. Antonius Ziekenhuis is daar openhartig over: "Ik vind het gênant dat we als ziekenhuizen zo lang doen over meer transparantie op uitkomsten." Het is een uitspraak die blijft hangen. Want als zelfs een bestuurder van een groot ziekenhuis toegeeft dat het niet loopt, wat betekent dat dan voor jou als professional in de ouderenzorg? En belangrijker: wat kun je ermee doen in jouw dagelijkse praktijk, bijvoorbeeld als je werkt met persoonlijke alarmen voor senioren? We duiken in de kern van het probleem en wat dit voor jou betekent. ### De kern van het probleem: compenseren is lastiger dan gedacht Het idee achter spreiding klinkt logisch: haal de eenvoudige zorg weg uit de dure, gespecialiseerde ziekenhuizen en verspreid die over de regio. Zo blijft er ruimte en geld over voor de hoogcomplexe zorg die je niet overal kunt aanbieden. Maar de praktijk is weerbarstiger. In Midden-Nederland heeft men geprobeerd om dit te realiseren, maar de resultaten blijven uit. Valentijn zegt het treffend: het compenseren van verlies aan complexe zorg met spreiding is "erg lastig". Het klinkt als een open deur, maar de consequenties zijn groot. Patiënten moeten verder reizen voor specialistische behandelingen, terwijl de eenvoudige zorg niet altijd op de juiste plek terechtkomt. Wat betekent dit concreet? Het betekent dat de druk op de ziekenhuizen blijft, dat wachtlijsten oplopen en dat de kwaliteit van zorg onder spanning komt te staan. Voor jou, als iemand die dagelijks met ouderen werkt, is dit geen abstract verhaal. Het raakt direct aan de vraag hoe je zorg organiseert voor mensen die minder mobiel zijn. ### Transparantie: de sleutel die ontbreekt Valentijn noemt nog een belangrijk punt: transparantie op uitkomsten. Ze vindt het gênant dat ziekenhuizen daar zo lang over doen. En ze heeft gelijk. Als je niet duidelijk maakt wat de resultaten van zorg zijn, kun je ook geen goede keuzes maken. Voor jou als professional betekent dit dat je kritisch moet blijven kijken naar de zorg die je inkoopt of aanbeveelt. Vraag door, vergelijk cijfers en wees niet bang om lastige vragen te stellen. Transparantie begint namelijk niet bij de bestuurstafel, maar bij de mensen die dagelijks met cliënten werken. Hier zijn een paar punten om op te letten: - Vraag naar concrete uitkomsten van zorg, niet alleen naar processen. - Vergelijk ziekenhuizen op basis van publieke data, zoals die van de Nederlandse Zorgautoriteit. - Bespreek met je team wat transparantie voor jullie betekent en hoe je dit meet. ### Wat dit betekent voor de ouderenzorg en persoonlijke alarmen Je vraagt je misschien af: wat heeft dit met persoonlijke alarmen te maken? Meer dan je denkt. Als ziekenhuiszorg minder goed gespreid is, betekent dat dat ouderen vaker en verder moeten reizen voor zorg. Dat vergroot de kwetsbaarheid en de behoefte aan veiligheid thuis. Een persoonlijk alarm is dan geen luxe, maar een noodzaak. Het geeft ouderen de zekerheid dat ze hulp kunnen inroepen, waar ze ook zijn. Of ze nu thuis zitten of onderweg zijn naar het ziekenhuis. Juist in een tijd waarin de zorg onder druk staat, is het belangrijk dat ouderen zelfstandig blijven wonen met de juiste ondersteuning. > "Zorg die niet goed georganiseerd is, vraagt meer van de mensen die erop vertrouwen." Dit citaat vat het mooi samen. Het is niet alleen een probleem van ziekenhuizen, maar van ons allemaal. Wij moeten ervoor zorgen dat ouderen niet de dupe worden van systeemfouten. ### Wat kun jij doen? Als professional kun je een verschil maken. Blijf alert op veranderingen in de zorgregio en pas je advies daarop aan. Praat met ouderen over hun ervaringen en neem die serieus. En zorg ervoor dat je oplossingen biedt die echt passen bij hun situatie. Denk bijvoorbeeld aan een persoonlijk alarm met GPS, zodat iemand ook buitenshuis geholpen kan worden. Of een alarm met automatische valdetectie, voor wie dat nodig heeft. Het zijn kleine aanpassingen die groot verschil maken in het gevoel van veiligheid. De boodschap van Valentijn is duidelijk: we moeten beter worden in transparantie en in het organiseren van zorg. Laten we die handschoen oppakken, niet alleen als ziekenhuizen, maar ook als professionals die dagelijks met ouderen werken. Zo zorgen we samen voor een betere toekomst, waarin niemand tussen wal en schip valt.