Ziekenhuiszorg op de schop: wat betekent dit voor u?

Margriet Bos · 2026-10-08

Minister Hermans van VWS heeft tijdens het Kamerdebat over ziekenhuiszorg op 7 oktober een belangrijke koerswijziging aangekondigd. Ze wil dat de spreiding van laagcomplexe zorg een duidelijke plek krijgt bij de verdere concentratie van hoogcomplexe zorg. Ook wil ze de obstakels in de ziekenhuisbekostiging aanpakken, zodat passende zorg beter gefinancierd wordt. Maar wat betekent dit nu echt voor u als oudere of voor uw naaste die zorg nodig heeft? Laten we het eens rustig bekijken. ### Waarom concentratie én spreiding? De afgelopen jaren is er veel gesproken over het concentreren van complexe zorg. Dat betekent dat ingewikkelde behandelingen, zoals kankeroperaties of hartchirurgie, alleen nog in een paar gespecialiseerde ziekenhuizen worden gedaan. Dat is logisch: hoe vaker een ziekenhuis een bepaalde ingreep uitvoert, hoe beter de resultaten. Maar tegelijkertijd moet de basiszorg, zoals een heupoperatie of een simpele galblaasoperatie, juist dichtbij huis blijven. Anders moeten mensen onnodig ver reizen. Minister Hermans wil daarom dat bij het concentreren van hoogcomplexe zorg, de laagcomplexe zorg juist goed verspreid blijft over het land. Zo blijft de zorg toegankelijk voor iedereen. ### Wat zijn die obstakels in de bekostiging? Een van de grootste problemen is dat ziekenhuizen nu vaak betaald krijgen per behandeling, niet per uitkomst. Als een ziekenhuis een patiënt bijvoorbeeld langer laat liggen of een extra scan doet, levert dat meer geld op. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Minister Hermans wil naar een systeem waarin passende zorg wordt beloond: zorg die nodig is, effectief is en niet te duur. Dat kan betekenen dat ziekenhuizen anders gefinancierd worden, bijvoorbeeld met vaste afspraken over kwaliteit en prijs. Voor u als patiënt betekent dit hopelijk dat u niet onnodig behandeld wordt en dat de zorg betaalbaar blijft. ### Wat merkt u hiervan in de praktijk? Stel, u woont in een dorp in Friesland en u heeft een nieuwe heup nodig. Dan is het fijn als dat in het ziekenhuis in de buurt kan, zonder dat u naar een academisch centrum in de Randstad moet. Maar als u een complexe hartoperatie nodig heeft, is het juist goed dat u naar een gespecialiseerd centrum gaat waar ze dat vaak doen. De plannen van Hermans moeten ervoor zorgen dat die balans beter wordt. Ook wil ze dat de wachtlijsten niet oplopen door de concentratie. Dat is een terechte zorg, want als er minder ziekenhuizen zijn die een bepaalde operatie doen, kan het drukker worden op de plekken die overblijven. ### Reacties uit het veld Niet iedereen is even enthousiast. Ziekenhuizen vrezen dat ze minder vrijheid krijgen om zelf te bepalen wat ze wel en niet doen. Patiëntenorganisaties zijn voorzichtig positief, maar maken zich zorgen over de reisafstanden voor ouderen. Een bestuurder van een groot ziekenhuis zei: "We willen best concentreren, maar dan moet er wel genoeg geld bij om de bereikbaarheid te garanderen." Kortom, er is nog veel werk aan de winkel. ### Wat kunt u zelf doen? Blijf op de hoogte van de ontwikkelingen in uw regio. Als u of een familielid binnenkort een operatie nodig heeft, vraag dan aan uw huisarts of specialist waarom u wel of niet naar een bepaald ziekenhuis wordt verwezen. En als u vindt dat de zorg te ver weg is, laat uw stem horen. De plannen van minister Hermans zijn nog niet definitief, dus inspraak is mogelijk. ### Conclusie De aangekondigde plannen van minister Hermans kunnen grote gevolgen hebben voor hoe ziekenhuiszorg in Nederland is georganiseerd. Door laagcomplexe zorg te spreiden en hoogcomplexe zorg te concentreren, hoopt ze de kwaliteit en toegankelijkheid te verbeteren. De bekostiging moet daarbij niet in de weg zitten. Voor u als oudere betekent dit hopelijk dat u dichtbij huis goede zorg kunt blijven krijgen, ook als u complexere zorg nodig heeft. We houden het voor u in de gaten.