Ziekenhuiszorg op de schop: wat betekent dit voor jouw regio?

Margriet Bos · 2026-10-08

### Concentratie en spreiding: een lastige balans Minister Hermans van VWS wil dat de spreiding van laagcomplexe zorg een duidelijke plek krijgt bij de verdere concentratie van hoogcomplexe zorg. Dat zei ze tijdens het Kamerdebat over ziekenhuiszorg op 7 oktober. Klinkt technisch, maar het raakt je direct. Want waar krijg jij straks nog een heupoperatie of een simpele ingreep? En hoe ver moet je daarvoor reizen? Hoogcomplexe zorg, zoals kankerbehandelingen of complexe hartchirurgie, wordt steeds meer geconcentreerd in een paar gespecialiseerde centra. Dat is goed voor de kwaliteit: hoe vaker een team een ingreep doet, hoe beter de uitkomsten. Maar tegelijkertijd betekent het dat patiënten verder moeten reizen. En dat is precies waar de minister nu naar kijkt. ### Waarom laagcomplexe zorg dichtbij moet blijven Laagcomplexe zorg is alles wat niet per se in een academisch centrum hoeft. Denk aan een liesbreukoperatie, staaroperatie of een eenvoudige diagnostische ingreep. Die zorg kun je prima in een regionaal ziekenhuis doen. Volgens Hermans moet die zorg juist gespreid blijven, zodat mensen niet onnodig ver hoeven te reizen. > “Concentratie van hoogcomplexe zorg mag niet betekenen dat laagcomplexe zorg verdwijnt uit de regio. Integendeel, we moeten juist zorgen voor een goede mix.” – Minister Hermans tijdens het debat. Dat klinkt logisch. Maar de praktijk is weerbarstig. Ziekenhuizen kampen met personeelstekorten en financiële druk. Als een afdeling te weinig volume draait, wordt hij al snel gesloten. En dan verdwijnt de laagcomplexe zorg alsnog uit de buurt. ### Bekostiging als obstakel Een ander probleem dat Hermans aankaartte: de bekostiging van ziekenhuiszorg. Het huidige systeem beloont volume en complexiteit, niet passende zorg. Dat betekent dat ziekenhuizen financieel gestraft worden als ze kiezen voor een eenvoudige behandeling die net zo goed is, maar minder oplevert. Bijvoorbeeld: een liesbreukoperatie in dagbehandeling in plaats van een opname van drie dagen. De minister wil de obstakels in de bekostiging aanpakken. Hoe precies, is nog niet duidelijk. Wel zei ze dat passende zorg centraal moet staan, niet de omzet. Voor jou als patiënt kan dat betekenen dat je vaker de juiste zorg op de juiste plek krijgt, zonder onnodige tussenstappen. ### Wat betekent dit voor jou? Als je in een regio woont waar het ziekenhuis onder druk staat, is de kans groot dat je nu al merkt dat sommige behandelingen verder weg zijn. De plannen van Hermans kunnen twee kanten op werken: - **Positief:** Laagcomplexe zorg blijft dichtbij, mits de bekostiging wordt aangepast. - **Negatief:** Als de financiering niet meebeweegt, verdwijnen er alsnog afdelingen. Het is dus nog maar de vraag of de woorden van de minister zich vertalen in daden. De komende maanden wordt duidelijk welke concrete maatregelen er komen. ### Zelf regie houden over je zorg Wat kun je zelf doen? Blijf kritisch en vraag door. Als je een behandeling nodig hebt, vraag dan of die ook in een ziekenhuis dichterbij kan. Soms kan dat, maar wordt het niet standaard aangeboden. Je hebt het recht om te vragen naar alle mogelijkheden. Daarnaast is het verstandig om je goed te verzekeren. Een aanvullende zorgverzekering kan helpen als je later toch verder moet reizen voor zorg. En denk aan persoonlijke alarmering als je alleen woont. Zo weet je zeker dat er hulp komt als er iets misgaat, ook als de zorg in je regio verandert. ### Conclusie Minister Hermans wil de ziekenhuiszorg beter verdelen: hoogcomplexe zorg concentreren, laagcomplexe zorg spreiden. Maar zonder aanpassing van de bekostiging blijft dat een wens. Voor jou betekent het vooral: let op wat er in jouw regio gebeurt en blijf je stem laten horen. Want uiteindelijk gaat het erom dat jij de zorg krijgt die bij je past, dichtbij huis waar het kan.