Ziekenhuiszorg in Midden-Nederland: Waarom Spreiding Niet Werkt

Margriet Bos · 2026-08-17

De zorg in Nederland staat onder druk, en dat merken we vooral in de regio Midden-Nederland. Ziekenhuizen probeerden de afgelopen jaren een slimme truc: het spreiden van eenvoudige zorg naar kleinere locaties, zodat de grote ziekenhuizen zich konden richten op hoogcomplexe behandelingen. Maar uit recente uitspraken van bestuursvoorzitter Monique Valentijn van het St. Antonius Ziekenhuis blijkt dat deze strategie niet heeft gewerkt. Sterker nog, ze noemt het zelf "gênant" dat ziekenhuizen zo lang doen over het transparant maken van hun behandelresultaten. Dit roept natuurlijk direct vragen op. Waarom lukt het niet? En wat betekent dit voor jou als patiënt of zorgprofessional? Laten we eens kijken naar wat er precies speelt. ### De harde realiteit achter de spreiding Het idee achter spreiding klonk eigenlijk best logisch. Door simpele ingrepen en standaardbehandelingen te verplaatsen naar kleinere ziekenhuizen of poliklinieken, zouden de grote centra ontlast worden. Daar zou dan meer ruimte ontstaan voor complexe zorg, zoals openhartoperaties of intensieve oncologische behandelingen. Maar de praktijk is weerbarstiger dan de theorie. Uit de regio Midden-Nederland komt nu het eerlijke verhaal: het compenseert het verlies aan hoogcomplexe zorg simpelweg niet. De verwachte winst blijft uit, en dat heeft verstrekkende gevolgen. - Wachtlijsten voor complexe behandelingen worden niet korter - De druk op gespecialiseerde afdelingen blijft hoog - Patiënten moeten soms nog steeds ver reizen voor zorg die dichtbij had kunnen plaatsvinden Het is een bittere pil voor zorgbestuurders die hoopten op een structurele oplossing. ### Transparantie: het ongemakkelijke gesprek Misschien wel het meest opvallende aan de uitspraak van Valentijn is haar eerlijkheid over transparantie. Ze geeft toe dat ziekenhuizen te lang wachten met het publiceren van uitkomsten. Dat is opmerkelijk, want juist die cijfers zouden patiënten helpen om betere keuzes te maken. Waarom is dat zo lastig? Ziekenhuizen werken vaak met verschillende registratiesystemen, en niet elke instelling is even happig om haar resultaten openbaar te maken. Vergelijk het met een restaurant dat zijn hygiënerapport niet wil tonen: je vraagt je direct af wat er mis is. Toch is er ook goed nieuws. Steeds meer zorginstellingen zien in dat transparantie juist een kans is om zich te onderscheiden. Het kan vertrouwen opbouwen, en dat is in deze tijd van onzekerheid goud waard. ### Wat betekent dit voor de toekomst? De conclusie is duidelijk: we moeten op zoek naar nieuwe manieren om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Spreiding alleen is niet genoeg. Er zal gekeken moeten worden naar slimmere samenwerkingen, betere digitale zorg en vooral eerlijkere communicatie over wat wel en niet werkt. Voor jou als lezer is het belangrijk om te weten dat je altijd mag vragen naar behandelresultaten. Het is jouw recht als patiënt. En hoe ongemakkelijk het ook is voor ziekenhuizen, die vraag zal de komende jaren alleen maar luider worden. De uitspraak van Valentijn is misschien confronterend, maar wel een noodzakelijke wake-upcall. Alleen door eerlijk te zijn over de problemen, kunnen we samen bouwen aan een zorgsysteem dat klaar is voor de toekomst.