Ziekenhuiszorg concentreren: waarom spreiding nu ter discussie staat

Margriet Bos · 2026-10-16

Het is een discussie die de gemoederen flink bezighoudt in de zorgsector. Moet de concentratie van hoogcomplexe ziekenhuiszorg doorgaan? Daar lijkt iedereen het eigenlijk wel over eens. Maar of eenvoudige zorg daarbij ook verspreid moet worden over het land, daar denken veldpartijen heel anders over. Uit een onderzoek van het Zorginstituut naar de concentratie en spreiding van ziekenhuiszorg komt een duidelijk signaal: veldpartijen zijn zeer kritisch op het idee om spreiding van eenvoudige ziekenhuiszorg onderdeel te maken van de verdere concentratie van hoogcomplexe zorg. Ze zien er weinig heil in. ### Waar het precies om gaat Het uitgangspunt van concentratie is simpel: als je complexe behandelingen op minder plekken doet, worden artsen en teams er beter in. Meer ervaring betekent vaak betere uitkomsten voor de patiënt. Dat principe draagt breed draagvlak. De vraag is alleen wat er gebeurt met de eenvoudigere zorg die nu nog in veel ziekenhuizen te vinden is. Moet die bewust verspreid blijven, zodat mensen niet te ver hoeven te reizen? Of is het logischer om ook daar keuzes in te maken? Veldpartijen lijken vooral bang dat spreiding van eenvoudige zorg de concentratie van complexe zorg juist in de weg zit. Je kunt niet én alles overal blijven doen, én de beste zorg op één plek neerzetten. ### De spanning tussen bereikbaarheid en kwaliteit Hier wringt de schoen. Aan de ene kant wil je dat zorg dichtbij is. Niemand zit te wachten op een rit van een uur voor een simpele controle. Aan de andere kant wil je dat de moeilijke gevallen bij de beste specialisten terechtkomen. Wat de veldpartijen aangeven, is dat die twee doelen niet altijd samengaan. En dat je dus moet durven kiezen. Want als je alles probeert te spreiden om reistijd te beperken, kan dat ten koste gaan van de kwaliteit van de complexe zorg. ### Wat dit betekent voor de praktijk Voor zorgprofessionals en beleidsmakers is dit een belangrijk signaal. Het betekent namelijk dat er nog flink wat werk aan de winkel is. De discussie gaat niet alleen over wát er geconcentreerd wordt, maar ook over hoe je de rest organiseert. Een paar punten die daarbij terugkomen: - Eenvoudige zorg hoeft niet per se verspreid te worden om goede zorg te leveren - Reistijd is belangrijk, maar niet het enige criterium - De kwaliteit van hoogcomplexe zorg mag niet lijden onder spreidingsafspraken - Er is behoefte aan duidelijke keuzes in plaats van compromissen die niemand helpt ### Een kwestie van durven kiezen Wat het onderzoek van het Zorginstituut vooral laat zien, is dat het gesprek over ziekenhuiszorg volwassener mag worden. Niet elke wens kan tegelijk vervuld worden. Soms moet je prioriteiten stellen. > "Concentratie moet door, maar dan zonder spreiding" – dat is in het kort de boodschap die veldpartijen meegeven. Dat is geen pleidooi tegen bereikbaarheid. Het is een pleidooi voor heldere keuzes. Want uiteindelijk gaat het om één ding: de beste zorg voor de patiënt, op de plek waar die zorg het beste geleverd kan worden. ### Hoe nu verder? De komende periode zal blijken hoe dit signaal landt bij beleidsmakers. Duidelijk is in elk geval dat de discussie over concentratie en spreiding nog niet is afgerond. Sterker nog, die begint nu pas echt interessant te worden. Voor iedereen die met persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen werkt, is dit een ontwikkeling om in de gaten te houden. Want hoe ziekenhuiszorg ook wordt georganiseerd, de zorg thuis en de veiligheid van kwetsbare mensen blijft een thema dat aandacht verdient.