Ziekenhuiszorg: concentratie zonder spreiding, wat betekent dat voor jou?

Margriet Bos · 2026-10-16

### De enquête die de zorgwereld wakker schudt Het Zorginstituut hield een enquête onder veldpartijen over de concentratie en spreiding van ziekenhuiszorg. De uitkomst? Veldpartijen zijn zeer kritisch. Moet de spreiding van eenvoudige ziekenhuiszorg wel onderdeel zijn van de verdere concentratie van hoogcomplexe zorg? Die vraag houdt velen bezig. Je hoort steeds vaker dat complexe zorg beter geconcentreerd kan worden. Denk aan kankerbehandelingen of hartchirurgie. Door die zorg op minder plekken aan te bieden, kan de kwaliteit omhoog. Maar wat gebeurt er dan met de basiszorg? Moet die ook meeverhuizen? De enquête laat zien dat het antwoord niet simpel is. ### Waarom concentratie van hoogcomplexe zorg belangrijk is Concentratie van hoogcomplexe zorg betekent dat je ingewikkelde behandelingen op een beperkt aantal locaties uitvoert. Dat heeft voordelen: - **Betere kwaliteit:** ziekenhuizen die veel van hetzelfde doen, worden er beter in. - **Meer ervaring:** specialisten zien meer zeldzame gevallen, waardoor ze scherper blijven. - **Kostenbesparing:** door efficiënter te werken, dalen de kosten per behandeling. Maar er zit een keerzijde aan. Als alle complexe zorg naar een paar grote centra gaat, moeten patiënten verder reizen. Voor sommige mensen is dat een drempel. En wat gebeurt er met de ziekenhuizen die achterblijven? Bloeden die langzaam dood? ### De kritiek: spreiding van eenvoudige zorg onder druk Veldpartijen zeggen dus: concentreer de hoogcomplexe zorg, maar laat de eenvoudige zorg alsjeblieft gespreid. Waarom? Omdat eenvoudige zorg – zoals een gebroken arm of een blindedarmontsteking – juist dichtbij huis moet blijven. Anders raakt de basiszorg in de knel. > "Als je alles naar de grote steden trekt, dan verliezen mensen in de regio hun toegang tot zorg. Dat kan toch niet de bedoeling zijn?" Die uitspraak van een betrokkene raakt de kern. Het gaat niet alleen om efficiëntie, maar ook om bereikbaarheid en rechtvaardigheid. Iedereen in Nederland moet kunnen rekenen op goede zorg, of je nu in Amsterdam woont of in Delfzijl. ### Wat betekent dit voor jou als professional? Als je werkt in de zorg voor ouderen, dan raakt dit je direct. Want concentratie van zorg kan betekenen dat jouw cliënten verder moeten reizen voor bepaalde behandelingen. En dat heeft weer gevolgen voor hun persoonlijke alarm en veiligheid. Stel: een oudere mevrouw woont zelfstandig en heeft een persoonlijk alarm. Ze moet voor een ingreep naar een ziekenhuis 50 kilometer verderop. Dat is niet alleen onhandig, maar kan ook stress geven. Haar alarm is er om haar gerust te stellen, niet om haar te herinneren aan de afstand tot zorg. Daarom is het belangrijk dat we blijven nadenken over hoe we zorg organiseren. Concentratie mag geen excuus zijn om de basiszorg te verwaarlozen. Zeker niet voor kwetsbare ouderen die afhankelijk zijn van nabije zorg en een betrouwbaar alarmsysteem. ### Hoe nu verder? Het Zorginstituut zal de uitkomsten van de enquête meenemen in adviezen aan de minister. Duidelijk is dat veldpartijen willen dat concentratie en spreiding hand in hand gaan. Niet alles op één hoop, maar ook niet alles laten zoals het is. Voor jou als professional betekent dit: blijf je stem laten horen. Deel je ervaringen met beleidsmakers. Want uiteindelijk gaat het om de mensen die zorg nodig hebben – en die verdienen de beste zorg, dichtbij én ver weg. Wat vind jij? Moet eenvoudige ziekenhuiszorg gespreid blijven, of is concentratie de enige weg vooruit? De discussie is nog lang niet voorbij.