Ziekenhuiszorg concentreren: maar moet spreiding dan écht weg?

Margriet Bos · 2026-10-16

Veldpartijen zijn kritisch op de vraag of spreiding van eenvoudige ziekenhuiszorg nog wel past bij de verdere concentratie van hoogcomplexe zorg. Dat blijkt uit een enquête van het Zorginstituut naar concentratie en spreiding van ziekenhuiszorg. Kort gezegd: de richting is duidelijk, maar de route roept vragen op. ### Waar het om gaat Het idee achter concentratie is simpel. Als je ingewikkelde zorg op minder plekken doet, doen ziekenhuizen het vaker en dus beter. Denk aan complexe operaties of zeldzame aandoeningen. Maar tegelijk moet basiszorg, zoals een simpele ingreep of een eerste controle, bereikbaar blijven. Zeker voor ouderen die niet uren in de auto willen zitten. Precies daar wringt het. Moet die eenvoudige zorg meebewegen met de concentratie? Of houd je die juist dichtbij huis, verspreid over de regio? Veldpartijen zijn daar zeer kritisch over, zo blijkt uit het onderzoek. ### Twee belangen die schuren Je ziet hier twee belangen tegenover elkaar staan: - **Kwaliteit en ervaring:** hoogcomplexe zorg hoort waar de experts zitten, met genoeg volume om scherp te blijven. - **Bereikbaarheid en menselijkheid:** eenvoudige zorg hoort dichtbij, zodat een bezoekje geen halve dag kost. Dat is geen kwestie van gelijk hebben. Het is een kwestie van goed afwegen. En dat is precies waar de kritiek zit: de angst dat spreiding sneuvelt zodra concentratie de boventoon voert. > "Concentreren waar het moet, spreiden waar het kan. Wie dat omdraait, verliest de patiënt uit het oog." Die gedachte vat de discussie aardig samen. Het gaat niet om kiezen tussen twee uitersten, maar om per zorgsoort eerlijk te kijken wat past. ### Wat dit betekent voor de praktijk Voor professionals in de ouderenzorg is dit geen abstract verhaal. Als eenvoudige ziekenhuiszorg verdwijnt uit de buurt, merken cliënten dat meteen. Een rit naar een ver ziekenhuis is voor een kwetsbare oudere geen kleinigheid. Persoonsalarmering en veiligheid thuis worden dan extra belangrijk, omdat mensen langer zelfstandig willen blijven wonen. Daarom is het slim om de discussie niet alleen landelijk te voeren, maar ook lokaal. Welke zorg blijft in de regio? Wat betekent dat voor vervoer, mantelzorg en opvang? En hoe houden we het overzichtelijk voor de mensen om wie het gaat? ### Praktische aandachtspunten - Check per regio welke eenvoudige zorg nog beschikbaar is en waar. - Bespreek met cliënten en familie wat reistijd betekent voor hun dagelijks leven. - Kijk of thuisveiligheid en alarmering op orde zijn als zorg verder weg komt. De enquête van het Zorginstituut laat vooral één ding zien: de koers naar concentratie ligt op tafel, maar de spreiding van eenvoudige zorg is nog allerminst beslist. En dat gesprek verdient aandacht, juist van de mensen die dagelijks met ouderen werken.