Ziekenhuiszorg: concentratie ja, maar spreiding blijft heet hangen

Margriet Bos · 2026-10-16

### De kern van de discussie Veldpartijen zijn zeer kritisch of spreiding van eenvoudige ziekenhuiszorg onderdeel moet zijn van verdere concentratie van hoogcomplexe zorg. Dat blijkt uit een onderzoek van het Zorginstituut naar de concentratie en spreiding van ziekenhuiszorg. De enquête laat zien dat er flinke spanningen bestaan tussen enerzijds het streven naar kwaliteit en efficiëntie en anderzijds de wens om zorg toegankelijk en dichtbij te houden. ### Waarom concentratie? Concentratie van hoogcomplexe zorg is bedoeld om de kwaliteit te verbeteren. Door complexe behandelingen op minder locaties uit te voeren, doen ziekenhuizen meer ervaring op en worden de uitkomsten beter. Denk aan operaties die minder vaak voorkomen of gespecialiseerde apparatuur vereisen. Maar de keerzijde is dat patiënten soms verder moeten reizen en dat sommige regio's minder voorzieningen krijgen. ### De kritiek van veldpartijen Veldpartijen – van ziekenhuizen tot patiëntenorganisaties – zijn niet overtuigd van de voorgestelde aanpak. Zij vragen zich af of eenvoudige zorg wel mee moet in de concentratietrend. Als eenvoudige ingrepen zoals staaroperaties of liesbreukoperaties ook naar grote centra verdwijnen, komt de basiszorg onder druk te staan. Bovendien vrezen zij dat de reistijd voor sommige patiënten onaanvaardbaar lang wordt. > "Concentreer waar het moet, maar houd eenvoudige zorg dichtbij. Anders verliezen we de menselijke maat uit het oog." – een van de ondervraagde partijen. ### Wat betekent dit voor senioren? Voor senioren is dit een belangrijk thema. Zij maken vaker gebruik van ziekenhuiszorg en hebben vaak moeite met reizen. Als eenvoudige zorg verdwijnt uit de buurt, kan dat hun toegang tot zorg bemoeilijken. Persoonlijke alarmering kan dan een rol spelen om veilig thuis te blijven wonen, maar dat lost het gebrek aan nabije zorg niet op. ### De balans vinden De uitdaging is om een balans te vinden tussen concentratie en spreiding. Het Zorginstituut zal de komende tijd met alle partijen in gesprek gaan om te kijken hoe de zorg toekomstbestendig kan worden ingericht. Duidelijk is dat er nog veel werk aan de winkel is. Eén ding is zeker: de discussie over de juiste mix van concentratie en spreiding is nog lang niet voorbij. ### Wat kunnen professionals doen? Voor professionals in de ouderenzorg is het zaak om de ontwikkelingen scherp te volgen. Blijf in gesprek met ziekenhuizen en gemeenten over de bereikbaarheid van zorg. En blijf vooral luisteren naar de wensen van senioren zelf. Want uiteindelijk gaat het om hen.